işle- fiil

Tanım

1. İşlemek, yapmak, iş görmek; çoğu kez “iş işle-”: “uḳuş birle işle ḳamuġ iş küḍüg” her işi akılla yap; “iwe işleme iş meger din işi” din işi dışında hiçbir işi aceleyle yapma; “uḳuş işke tutsa bilig başlasa / üküş işler itlür kişi işlese” insan aklı işe koşup bilgiyle başlarsa, yaptığı birçok iş yoluna girer; “ayıġ ḳılınçlġ iş işleser” (Sek) kötü iş yaparsa; “neçe işlemesig irünçülüg iş işleyür biz” (Huast) yapılmaması gereken nice günahlı iş yapıyoruz; “işin işlegüçi” (U II) işini yapan; “alḳunı barça işlegeli umaḳlıġ küsün” (ShoR) hepsini yapabilecek güç. Tanıklar: HuastSekUShoRKB3
2. (Kur’an çevirisinde) “işlegen” görevli: “sadaḳalar çıġaylarḳa yoḳsuzlarḳa işlegenlerke” sadakalar yoksullara, düşkünlere, (onu toplayan) görevlilere. Tanıklar: KuT
3. (Abhidharma çevirisinde) “iş işlemek” işlev, etkinlik: “iş işlemeklig yörügin” işlev anlamını; “iş işlemekniŋ yörügi” işlevin anlamı. Tanıklar: Abh2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Man’daki işledemez (işleyemez) ve ayrı madde görünen biçimler de bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): işle- — yalın hâliyle 6 kez

Çekimli biçimler (23):