İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

er isim

682 geçiş 14 biçim 21 eser KBAHKuTMaitAbhIBDLTŞU Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Er, erkek; adam, kişi: “bilig bilse ötrü yırar erde ig” (insan) bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır; “ögü bilmez erke ögüt ögretür” akıl bilmeyene öğüt öğretir; “ḳuş ḳanatın er atın” kuş kanadıyla, er atıyla (yükselir); “bėg ėr yuntıŋaru barmiş” bey adam atına doğru gitmiş. Tanıklar: IBDLTAH
  2. Asker, savaşçı; yiğit: “süŋüşde tutup on er ıdtım” savaşta tutup on asker gönderdim; “ḳuşu totoḳ birle süŋüşmiş erin ḳop ölürmiş” Kuşu Tutuk ile savaşmış, askerlerini hep öldürmüş; “ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er” erdemli yiğit herkese yarar. Tanıklar: ŞUKB

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

erte/ėrte (sabah) N:erte maddesine, erkeki N:erkek maddesine taşındı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): er — yalın hâliyle 709 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • er 697 (KB, EÇS, DK, AH) · ėr 12 (IB, U)

Çekimli biçimler (12):

IB Irk Bitig

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 5 b(ė)g (ė)r yuntıŋ(a)ru b(a)rmiş. ak bisi kulunlamiş. (a)ltun tuyuglug (a)dg(ı)rl(ı)k …
IB 7 (ė)r t(ė)rkl(ė)yü k(ė)lir. (ė)dgü söz s(a)b (ė)lti k(ė)lir tir.
IB 12 (ė)r (a)bka b(a)rmiş. t(a)gda k(a)m(ı)lmiş. t(ė)ŋridė (ė)rkl(i)g tir.
IB 27 b(a)y (ė)r konyı ürküp(ė)n b(a)rmiş. börikė sookuşmiş. böri / (a)gzı (ė)msimiş. (ė)s( …
IB 29 oyma (ė)r ogl(a)nın kisisin tutug urup(a)n oş iç oyg(a)lı b(a)r- / miş. oglın kisisi …
IB 30 çıg(a)ny (ė)r oglı k(a)zg(a)nçka b(a)rmiş. yolı y(a)ramiş. ögirė s(ė)binü k(ė)lir tėr.
IB 35 (ė)r sükė b(a)rmiş. yolta (a)tı (a)rmiş. (ė)r kugu kuşka / sokuşmiş. kugu kuş k …
IB 35 (ė)r sükė b(a)rmiş. yolta (a)tı (a)rmiş. (ė)r kugu kuşka / sokuşmiş. kugu kuş k(a)natıŋa urup (a)nın k(a)lıyu b(a)rıp(a) …
IB 47 (ė)r ümėl(ė)yü b(a)rmiş. t(ė)ŋrikė sookuşmiş. kut kolmiş. kut / bėrmiş. ‘(a)g(ı …
IB 52 (ė)r busuşlug, t(ė)ŋri bulıtl(ı)g boltı.
IB 55 (a)lp (ė)r oglı sükė b(a)rmiş. sü yėrintė (ė)rklig s(a)bçı tö-r(ü)tmiş tėr.