IB sözlüğü · madde
er isim
Tanım
- Er, erkek; adam, kişi: “bilig bilse ötrü yırar erde ig” (insan) bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır; “ögü bilmez erke ögüt ögretür” akıl bilmeyene öğüt öğretir; “ḳuş ḳanatın er atın” kuş kanadıyla, er atıyla (yükselir); “bėg ėr yuntıŋaru barmiş” bey adam atına doğru gitmiş. Tanıklar: IBDLTAH
- Asker, savaşçı; yiğit: “süŋüşde tutup on er ıdtım” savaşta tutup on asker gönderdim; “ḳuşu totoḳ birle süŋüşmiş erin ḳop ölürmiş” Kuşu Tutuk ile savaşmış, askerlerini hep öldürmüş; “ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er” erdemli yiğit herkese yarar. Tanıklar: ŞUKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
erte/ėrte (sabah) N:erte maddesine, erkeki N:erkek maddesine taşındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): er — yalın hâliyle 709 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- er 697 (KB, EÇS, DK, AH) · ėr 12 (IB, U)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (11) →IB Irk Bitig
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 5 | b(ė)g | (ė)r | yuntıŋ(a)ru b(a)rmiş. ak bisi kulunlamiş. (a)ltun tuyuglug (a)dg(ı)rl(ı)k … |
| IB 7 | (ė)r | t(ė)rkl(ė)yü k(ė)lir. (ė)dgü söz s(a)b (ė)lti k(ė)lir tir. | |
| IB 12 | (ė)r | (a)bka b(a)rmiş. t(a)gda k(a)m(ı)lmiş. t(ė)ŋridė (ė)rkl(i)g tir. | |
| IB 27 | b(a)y | (ė)r | konyı ürküp(ė)n b(a)rmiş. börikė sookuşmiş. böri / (a)gzı (ė)msimiş. (ė)s( … |
| IB 29 | oyma | (ė)r | ogl(a)nın kisisin tutug urup(a)n oş iç oyg(a)lı b(a)r- / miş. oglın kisisi … |
| IB 30 | çıg(a)ny | (ė)r | oglı k(a)zg(a)nçka b(a)rmiş. yolı y(a)ramiş. ögirė s(ė)binü k(ė)lir tėr. |
| IB 35 | (ė)r | sükė b(a)rmiş. yolta (a)tı (a)rmiş. (ė)r kugu kuşka / sokuşmiş. kugu kuş k … | |
| IB 35 | (ė)r sükė b(a)rmiş. yolta (a)tı (a)rmiş. | (ė)r | kugu kuşka / sokuşmiş. kugu kuş k(a)natıŋa urup (a)nın k(a)lıyu b(a)rıp(a) … |
| IB 47 | (ė)r | ümėl(ė)yü b(a)rmiş. t(ė)ŋrikė sookuşmiş. kut kolmiş. kut / bėrmiş. ‘(a)g(ı … | |
| IB 52 | (ė)r | busuşlug, t(ė)ŋri bulıtl(ı)g boltı. | |
| IB 55 | (a)lp | (ė)r | oglı sükė b(a)rmiş. sü yėrintė (ė)rklig s(a)bçı tö-r(ü)tmiş tėr. |