Man sözlüğü · madde
burḫan isim
Tanım
- Buda; aydınlanmış olan: “tŋri tŋrisi burḫan yarlıḳamış” tanrılar tanrısı Buda buyurdu; “burḫanıġ ögüp nomuġ ögüp” Buda’yı, öğretiyi övüp; “burkan kutın bultı” Budalığa erişti; “teŋri şakimun burḳanḳa” Tanrı Buda Şakyamuni’ye; “tükel bilge maytrı burkan” her şeyi bilen Buda Maitreya; “burḫanlar ḳutıŋa yükünür men” Budaların kutsallığına eğilirim. Tanıklar: KİPMait2AbhShoR
- (Maniheist metinlerde) peygamber, ilahi elçi: “ḳaŋı teŋri mani burhan” baba tanrı Mani Burhan. Tanıklar: Man
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
burḳan, burkan, buḳan yazımları bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): burḫan — yalın hâliyle 313 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- burḫan 304 (Abh, Mait, Sek, ShoR) · burhan 9 (Man, EÇS)
- burkan 146 (Mait) · burḳan 15 (KİP, AO, Tövbe, U)
- burḫanlar 52 (Sek, Abh, U, Mait) · burhanlar 2 (Man, KuT)
- burḫanḳa 28 (Abh, Sek, ShoR, U) · burḫanqa 1 (ShoR)
- burkanka 17 (Mait) · burḳanḳa 5 (KİP)
- burkanıg 15 (Mait) · burḳanıġ 1 (AO)
- burkanlar 7 (Mait) · burḳanlar 2 (KİP)
- burkanlarka 3 (Mait) · burḳanlarḳa 1 (KİP)
Çekimli biçimler (46):
burkan 146
burḫannıŋ 68
burḫanlar 52
burḫanḳa 28
burḫanlarnıŋ 28
burkanka 17
burkannıŋ 16
burkanıg 15
burḫanıġ 15
burḳan 15
burka 12
burḫanlarḳa 8
burḫanta 8
burkanlar 7
burkanag 6
burḫanlarda 6
burḳanḳa 5
burḫanlarnŋ 4
burkantın 3
burkanlarka 3
burḫantın 3
burḫanlarıġ 3
burkanta 2
burhanlar 2
burḫanlarta 2
burḫanlarġ 2
burḫanlardın 2
burḳanlar 2
buḳan 2
burḳanıġ 1
burḫanqa 1
burkannaŋ 1
burkannınŋ 1
burḫanım 1
burḫanın 1
burkanlarnaŋ 1
burḫanlaraġ 1
burkanlarnıŋ 1
burkanlarıg 1
burḳanlarḳa 1
borḫanlarıġ 1
burḫanlaġ 1
buḫantın 1
burḫanlarnın 1
buḳanlar 1
furḫan 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →Man Manichaica I-III
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 176-80–82 | takı yme özüt(ü)müz kaŋı t(e)ŋri mani | burhan | inçe tėp yarl(ı)kadı |
| T. II K. 2a-138 | … ]ŋül odug sak … … … … küçlüg … … … … … yėrden k(e)ntü y(a)ruk t(e)ŋri mani | burhan | erür |
| T II D 171-169–173 | kaltı mani | burhan | amarı burhanlar freştiler bu e[tözke] … … … … kelserler [ötr]ü bėş türlügü … |
| T II D 171-169–173 | kaltı mani burhan amarı | burhanlar | freştiler bu e[tözke] … … … … kelserler [ötr]ü bėş türlügün b(e)lgülüg bol … |
| T II D 173b2-384–388 | yme m(e)şiha | burhan | kėrtgünyük buşi bėrigli özütin tilegli kişilerig k(e)ntünüŋ edgü öglisiŋe … |
| T II D 173b2-421 | t(a)kı yme [an]çulayu k(a)ltı T II D 173a2 : U 168 Seite 2 / | burhan | k(e)lmeki nom k(a)mag vid(a)ŋ bultumuz |
| T II D 173a2-456 | yme t(e)ŋri mani | burhan | t(e)ŋri yėriŋerü bardukınta ken bėş yüz artukı eki otuzunç lagzın yılka öt … |
| T II D 173a2-456 | … a)r mew mani m(a)histaka ay(a)gın bu eki TM 159 (Vorderseite) : U 31 / … | burhan | t(e)ŋriken(i)m(i)z büg[ü han ] [ku]tıŋa t(e)ŋri mojak … ulatı k(a)m(a)g ėk … |
| T II D 172a-544–546 | yme t(e)ŋri y(a)lavaçı | burhan | sumnag(a)dika (lies: sumag(a)dika) inçe tėp yarl(ı)kadı |
Aynı gövdeden maddeler
“burhan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).