U sözlüğü · madde
biligsiz sıfat
Tanım
- Bilgisiz, cahil: “biligsiz kişi barça iglig bolur” bilgisiz kişi hep hastadır; “bu cahil biligsiz bahasız” bu cahil, bilgisiz, değersiz; “bilgsiz esürse aḍın ne ḳalur” bilgisiz sarhoş olursa geriye ne kalır; “sizler boḍun siler biligsizler” siz cahil bir kavimsiniz; “biligsiz ḳaġan olurmış erinç” bilgisiz kağan tahta oturmuş. Tanıklar: KTKuTKB2AH
- (Budist metinlerde) bilgisizlik (avidyā): “biligsiz bilig öçser tavranmaq öçer” bilgisizlik sönerse oluşumlar söner; “az kılınçlıg övke küvenç biligsiz” tutku, öfke, kibir, bilgisizlik. Tanıklar: MaitShoR
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
U II’deki “bėligsiz” yazımı bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): biligsiz — yalın hâliyle 120 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- bėligsiz 2 (U) · beligsiz 1 (BK)
Çekimli biçimler (14):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →U Uigurica I-IV
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y.32-8–10 | barır-bız tip . . öz | biligsiz | bilge küçinte bu muntaġ emgek içinte aġtaru tongtaru tegzinür-ler |
| U II, T II S.2b-1-22 | bėligsiz | bėlig bolmasar tavranmaḳ bolmaz | |
| U II, T II S.2b-1-23 | bėligsiz | bėlig öçser tavranmaḳ öçer | |
| U II, T. II, Y., 48-11–19 | … .. tilin sözleyü yançtım erser .. köŋülin saḳınu yançtım erser .. az öpke | biligsiz | bilig küni kövenç körüm-em sizik-te ulatı odun nızvanı-lar oġrınta burḫan- … |
| U II, T. II Y 42.-29–36 | … n ḫılu yançılım tilin sözleyü yançdım köŋülin saḳınu yançdım erser az evke | biligsiz | bilig küni kövenç sizik k . . . [ör]üm nızvanı-lar oġurınta nomġa bursoŋ v … |
Aynı gövdeden maddeler
“biligsiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).