İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

bodistv isim

Tanım

  1. Bodisatva: aydınlanmayı hak ettiği hâlde canlıları kurtarmak için dünyada kalan, Buda olmaya aday kutsal varlık: “ayaġḳa tegimlig tözün maytrı bodisavat” saygıdeğer soylu Maitreya bodisatva; “alḳınçsız kögüzlüg bodisvt” Akṣayamati (tükenmez gönüllü) bodisatva; “bu bodisvt arya-valokdişvar tėp atanur” bu bodisatvaya Ārya Avalokiteśvara denir; “burḫanlar bodıstvlar ḳutlarıŋa” Budaların, bodisatvaların kutsallığına; “bodisvtlarıġ boşġutluġ ḳutluġlarıġ ölürdümüz erser” bodisatvaları, öğrenci kutluları öldürdüysek. Tanıklar: KİP2MaitUTövbe
  2. (Kalyāṇaṃkara öyküsünde) “bodısavat tegin” bodisatva prens: “ol ödün bodısavat tegin ḳaŋı ḳanta bu yarlıġ ėşidip” o zaman bodisatva prens babası handan bu buyruğu işitip. Tanıklar: KP2

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Eserlerdeki bodisavat, bodistv, bodisvt, bodiswt, bodısvt yazımlarının hepsi bu maddede toplandı; yazılışlar metinde olduğu gibi korunur.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bodistv — yalın hâliyle 36 kez

Çekimli biçimler (39):

U Uigurica I-IV

22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II S.2b-3 ötrü bodisvt inçe saḳınur
U II, T II S.2b-19 ötrü bodisvt inçe saḳınç saḳınur
U II, T II S.2b-30 ötrü bodisvt inçe saḳınur
U II, T II B1-7-8 ötrü bodısvt inçe saḳınç saḳınur
U II, T II B1-7-16 ötrü bodisvt inçe saḳ--ınç saḳınur
U II, T II B1-7-30 ötrü bodısvt-niŋ inçe saḳınçı bolur
U II, T II S.2b-1-9–11 ötrü ayaġ-ḳa tekim -lig bodistv sansar -nıŋ baru evril-–mekin uḳup nerü tevrilmekin emgek siz uçuz uḳar
U II, T II Y 10-9 taḳı yme alḳınçsız köküzlüg bodı-svt siz inçe biliŋ
U II, T II Y 10-10–13 kim ḳayu tınlġ altmış ėki kuti sanı keŋ ögüz içinteki ḳum sanınça bodi-svt atın atayu tapınu udunu ḫataġlansar ölüm künketegi atayu tapayın uduġın eg …
U II, T II Y 10-14 alḳınçsız köküz bodi-svt ol [edgü ḳılınç] ertiŋü üküş tėtir tėp ötünti
U II, T II Y 10-20–21 alḳınçsız köküz bodi-svt tŋri burḫan-ḳa inçe tėp ötük ötünti
U II, T II Y 10-24 alġınçsız köküz bodısvt siz inçe biliŋ
U II, T. II Y. 52,2 – IX 57- 26 … arıġ artuḳraḳ uz arıtdaçı . . . uşnisa viçai atlġ darnı. / alḳu burḫan-lar bodistv-lar ḫut-lar-ıŋa yükünürmn
U II, T. III M. 207.-28 bodistv oḳus-luġ bolmaġ-ı bolur
U II, T. III M. 207 b.-9–12 örtük-süz tıtıġ-sız bilge bėlig-ke tükel-lig bolup .. uluġ bodıstv-lar-nıŋ köŋül-ı birle teŋ köŋül-üg bulmaġ-ı bolur..
U II, T. III M. 207 b.-39 … ā-dhāranῑ / namo bud .. namo darm .. namo saŋ .. yükünürmn alḳu burḫan-lar bodıstv-lar ḳut-lar-ıŋa ..
U II, T. III M. 225-5.-2 alḳu burḫan-lar .. bodıstv-lar ḳut-lar-ıŋa .. köni töz--üni tuimıs-lar-ḳa .. ontın sıŋar ḫatıġ--landaçı-l …
U II, T. III, M. 231.-5 munı esidip ol . . . . . T. III M. 225 -lar bodistv-lar .. alḳu tŋri yalaŋuġ asuri karuti kinari kantarvi-ta ulatı yėrtinçü y . . …
U II, T. II, Y., 48-47–51 … a ulatı altı ygrmi mḫsiravik arḫint-lar ödinte tujit tŋri yėrinteki maitri bodistv-ta ulatı tört yüz toġuz on altı örki bdraklpiki bodistvlar üskinte ḳamıġ bėş …
U II, T. II, Y., 48-47–51 … i yėrinteki maitri bodistv-ta ulatı tört yüz toġuz on altı örki bdraklpiki bodistvlar üskinte ḳamıġ bėş azun tınlġ oġlanı üçün ylvara ötünür-mn
U II, T. II Y 42.-66–70 … labardvçide ulatı altı ygrmi maḫa şraviklar üskinte tuzit ordu-daġı maitri bodisvt-da ulatı tört yüz toġuz on altı bodisvtlar üskinte ġamaġ bėş azun tınlıġ-lar …
U II, T. II Y 42.-66–70 … lar üskinte tuzit ordu-daġı maitri bodisvt-da ulatı tört yüz toġuz on altı bodisvtlar üskinte ġamaġ bėş azun tınlıġ-lar üskinte yalvrla ötünür-mn