İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

isig sıfat

Tanım

  1. Sıcak; (isim) sıcaklık: “isig aşnı örme sen aġzıŋ bile” sıcak yemeği ağzınla üfleme; “çıḳmaŋlar isig içinde” sıcakta (sefere) çıkmayın; “tamuġ otı keḍ isig” cehennem ateşi daha sıcaktır; “köŋlekler kim küḍezür sizlerni isigdin” sizi sıcaktan koruyan gömlekler; “uluġ isig uluġ tumluġ” büyük sıcak, büyük soğuk. Tanıklar: ShoRKuT3KB
  2. Sıcak, içten, sevecen: “isig sözledi söz tilin yaḳşı kör” diliyle sıcak, güzel söz söyledi; “küler yüz isig söz” güler yüz, sıcak söz; “isig yüzüŋüzen körügseyür biz” sevecen yüzünüzü görmek isteriz; “içimiz isig saŋun” (IB) sevgili ağabeyimiz General. Tanıklar: IBManKB2
  3. “isig öz” can, hayat: “isig özin satag yulug bėrip” canını fidye olarak verip; “isig amraḳ özümüzni” sevgili canımızı; “ėsig özüg ḳundaçılar” can isteyenler (kötü ruhlar). Tanıklar: MaitUShoRTövbe

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ėsig yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): isig — yalın hâliyle 52 kez

Çekimli biçimler (6):

U Uigurica I-IV

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 225-21.-2 … ıġ-lar .. yaḳrı as-lıġ-lar .. yilik as-lıġ-lar .. toḳmıs-ıġ ḳundaçı-lar .. ėsig özüg ḳundaçı-lar .. yaḳıs as-lıġ--lar .. psak ḳundaçı-lar .. yıd as-lıġ-la …
U II, T. III, M. 182-9–27 … lıġ-lar .. yaḳrı as-lıġ-lar .. yilik as-lıġ-lar .. toḳmıs-ıġ ḳundaçılar .. ėsig özüg ḳundaçı-lar .. yaḳıs as-lıġ--lar .. psak ḳundaçı-lar .. yıd as-lıġ-la …
U II, T. III, M. 182-30 … -lar ⟨…⟩ yaḳrı as-lıġ-lar .. yilik as-lıġ-lar . toḳurmıs-ıġ yėteçi--ler .. ėsig özüg ḫundaçı-lar .. yaḳıs as--lıġ-lar .. psak as-lıġ-lar ⟨…⟩ yıd as-lıġ-la …
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … tınlġ-lar-ḫa bir ajun-ta neŋ aḳu tegmekei .. neŋ bı bıçġu tegmekei .. neŋ ėsig ig tegmekei .. neŋ artuḳ emgek ada kelmekei .. neŋ oot suv adası tegmekei …
T. III M. 225-2 … türü ünzüzin (=ünsüzin) önüp tavış-sızın yaşıḳıp adınlar-nıŋ ed tvar üzeki ėsig özin üzüp kntü et’öz--ümin igidtim erser .. er yutuzıŋa yazındım erser .. …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … r .. ḳurġaġ yėrdeki tınlġ-larıġ suvda kemişip ölürdüm erser .. adınaġu-nuŋ ėsig özin üzüp kntü özümin igdilentim erser .. azu yme suu suulep yarıḳ kedip y …
U II, T. II, Y., 48-21–38 … p yarıḳ kedip yaġı sançıp yti ḳılınçın bıçıp y-a ḳurup oḳ adıp adınaġu-nuŋ ėsig öz-lerinte adırtım erser .. irinç yrlġ yazuḳsuz kişi-ler-niŋ oġlın ḳızın b …
U II, T. II Y 42.-5–17 … şin işlegüçi bolup irinç yrlġ tınlġlaraġ yarlıġançsız kö . . . . . [ŋülte] ėsig özlerinte adırtım . . . . . . dim ölürdüm erser emti anı barça bilinür-mn …
U II, T. II Y 42.-38–57 … yarıġ ketip suvri söŋün sançıp yėti ḫılıçın bıçıp ya ḳurup oġ atıp atnaġu ėsig özinte atırtım irinç yarlġ yazuḳ--suz tınlıġ-laraġ oġlın ḳızın bolulġatım …