arıġ sıfat

248 geçiş 18 biçim 16 eser KB KuT ShoR Mait U Abh Huast Man Anlam haritasında göster

Tanım

Temiz, arı, saf: “arıġ topraḳ” temiz toprak; “arıġ ton” temiz giysi; “ay teŋriniŋ arıġ yaruḳı” ayın temiz ışığı; “araġ turug köŋül” arı, duru gönül. Tanıklar: Man U ShoR
Ahlakça temiz, iffetli, günahsız: “arıġ bolsa özi, yorısa köni” kendisi temiz olsa, doğru yürüse; “arıġ çḫşapt” temiz (tutulan) ahlak kuralları; “arıġ yaruḳ ezrua teŋri” temiz, aydınlık Zurvan tanrı. Tanıklar: Huast Mait ShoR KB
(Kuran çevirisinde) helal, temiz (ṭayyib); “arıġlar” temiz şeyler: “helal ḳılur olarḳa arıġlarnı” onlara temiz şeyleri helal kılar. Tanıklar: KuT
Koru, bahçe (Mait): “lumbani atlıġ arıġda” Lumbini adlı koruda. Tanıklar: Mait

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): arıġ — yalın hâliyle 208 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (16):

arıġın 8 arıġlardın 6 arıġlar 5 araġ 4 arıgda 2 arıġdın 2 arıġraḳ 2 arıġta 2 arıġtın 2 arag 1 araġda 1 arıglarda 1 arıġlarnı 1 arıġlarnıŋ 1 arıġḳa 1 arḍıġ 1

T III 2602-64	apam birög munıteg [.]	arıġ	nomlap ḳotmasar . amtıḳategii yėrtinçü. alḳınmazmu ertii
T III D 2604-138	edgü nomlarta pışrunu . et’üz	arıġın	ermek çḳşptġ pütürtii .
T III D 2604-139–141	ada -lıġ orun-lar-tın ozḳuluḳ .	arıġ	nomlarta ḳatıġ -lanu [.] anoşagan ortuta toġḳu üçün . aġız arıġın ermek çḫ …
T III D 2604-139–141	… ozḳuluḳ . arıġ nomlarta ḳatıġ -lanu [.] anoşagan ortuta toġḳu üçün . aġız	arıġın	ermek çḫşaptġ küze tii [.] ḳut ḳoluntılar tözügü . ḳutluġ . . . . . yolınç …
T III D 26025. 26028.-164	adın tümke köŋül-ler	arıġ	yol-lar -ta yorıp [.] amvrdşn ḳıltılar [.] anoşagan ortu-ta toġtılar [.]

“arıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).