Mait sözlüğü · madde
aş isim
Tanım
- Yemek, aş, yiyecek: “aş içgü” yiyecek içecek; “yėgü aş” yiyecek; “biligligke bilgi tükel ton aş ol” bilgili için bilgi hem giysi hem yemektir; “yigüm arpa aş” yemeğim arpa aşı; “aşın taturġan” yemeğini tattıran. Tanıklar: SekMaitManKuTKB3DLT
- (Budist) besin: “nomluġ aş” öğreti besini; “kir tapçalıġ aşıġ üklitdeçi” kirli besini artıran. Tanıklar: MaitShoR2
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aş — yalın hâliyle 122 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- aşıġ 21 (KB, ShoR, DLT, Abh) · aşıg 1 (Mait)
- aşḳa 21 (KB, ShoR) · aşka 6 (EÇS, Man, Mait)
Çekimli biçimler (15):
Bağlamlar
Bütün geçişler (23) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.012.01–08 | … ı buzaġular irk erkeç teke oglaḳ tült orun eşük töşek ton etük itig yartag | aş | içgü ı tarıg ... -dek |
| Mai.Tek.021.07–13 | ol ... (t)ü ürlüg | aşın | işgün ... todurdı kanturdı erser.. men ... anı tözünler ... bilge biligin … |
| Mai.Tek.025.11–14 | … üçünç üç yigirmi p(a)t(a)r bay er inçe tėp tėdi.. kamag üdün kalın kuvrag | aşın | içgün tapınġu uunġu küçüm küsünüm tegin--mez.. |
| Mai.Tek.050.06–08 | v(i)rhar yėrin sipirmiş üçün nom ėşidip nom bitig bitimiş üçün ton etük | aş | içgü buşı bėrmiş üçün |
| Mai.Tek.053.12–17 | … yigirminç bi(r) -tup çalaprbasi lu kanı teŋri teŋrisi burkanag adruḳ adruḳ | aşın | içgün otın emin oyunın ırın yėti kün yėti tün tapınıp udunup yėti--nç aya- … |
| Mai.Tek.058.14–15 | teŋri teŋrisi burkanıg ölürgeli saḳınıp eviŋe | aşka | ötünti.. |
| Mai.Tek.062.01–05 | … / / - ... öŋre yalaŋuḳ (ajunınta) (erken) vr(h)ar saŋram sa(nlıg) (seŋıḳ) | (aşın) | içgüsin yėdimiz (yuŋladımız) (adınaġuḳa) bėrdimiz ornınta ... |
| Mai.Tek.071.57–59 | amarı süçig üledeçi tonurçı erdiler kamag bursoŋ kuvrag üçün anutmış | aşıg | içgüg -lı öŋre yėyür içer yuŋlayur ... |
| Mai.Tek.072.20–26 | kim yėme | aş | içgü oġurlap yėgüçi--(ler e)rdi olar amtı kentü et-özlerin ... - / rın üzü … |
| Mai.Tek.072.30–33 | birükin biz kamag kuvragnıŋ tegingülüg anutmış | aş | içgüsin öŋre yėmedimiz yuŋlamadımız erser alku teŋri yėrinte tugġay erdimi … |
| Mai.Tek.072.48–53 | … küçlüg bolup söz kılınçımıznı tıda umad(ımız) ... -lıg kuvrag tegin / ... | (aş) | içgüg yėdimiz yuŋlad(ımız) - / ın anta ölüp avış (tamuda) olurdumuz.. |
| Mai.Tek.073.61–63 | bursoŋ kuvrag | aşın | içgüsin bagraġu kılınçın tapsız teŋsiz kıltımız.. |
| Mai.Tek.075.53–58 | amarıları öŋre ajunta beg işi bolup er at kul küŋleri--niŋ | aş | ton yėgü içgülerin istiler o layıg kılınç küçinte amtı bu kentü bögrelerin … |
| Mai.Tek.085.30–34 | … eki / - ... ... -un işzün ... / / arka yizün saŋram sanlıg edin tavarın | aşın | içgüsin yėmezün yuŋlamazun ... |
| Mai.Tek.091.30–31 | ... biz yėme nomlug | aş | bulmadın aça tegintimiz |
| Mai.Tek.099.01–07 | … tamaduḳ ... - / ol dıntar künte kırk tümen altun yartmaḳ sataġı ed (tavar) | aş | içgü yėgeli yuŋlaġalı ... bolur taḳı ne ayıtmış (kergek k)içig yigit bolup |
| Mai.Tek.104.01–18 | … ŋaḳtın ... bursoŋ kuvragka ... -u üküş buşı bėrser ... aŋamıntın bir tançu | aş | teŋinçe ol tınlıḳġa utġuratı maytrı burkan begürer yaŋı kün küsençig körün … |
| Mai.Tek.112.11–14 | teŋri) yėrinte tugmış teŋril(er) | aş | aşanurlar ... tamuda tug(ar-) -lar kızartmış örtlüg tem(ir) ... -lar aşanu … |
| Mai.Tek.112.20–30 | ... yalaŋuḳ ajunınta tugmış tınlıg--lar ol antag | aş | içgü yoḳ kim yėmeser içmeserler ... ne bolġay erti edgü tınlıg--lar üçün a … |
| Mai.Tek.112.20–30 | … oḳ kim yėmeser içmeserler ... ne bolġay erti edgü tınlıg--lar üçün anutmış | aş | içgü yėmedi--ler yuŋlamadılar erser ... ançama ... (ay(agka tegim--(lig) . … |
| 5a-24–26 | ḳ- . . . g-ilerinde [ol]urup adru[ḳ] . . . . . . tŋridem | aş | a[şayu]rlar . . . . . . -un küseyürler . . |
| Mai.T-11.4a.30 | … ridem tataġ bodiswt … -tin(i)ŋ … tübintin et’öziŋe kigürür anı üçün yalŋuḳ | aşın | aşamadın on ay köni ögrünçülügin ertürür .. |
| Mai.T-11.7a.06–13 | körüp tolp [et] ’özin sud at[lıġ | aş-] | ça uluġ bedük///ınıp olarḳa üleyürçe saḳınur ti- ... -g aḳanaḳ-lıġ yirlerd … |