İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

baḳ- fiil

196 geçiş 31 biçim 7 eser KBKuTDLTAHMaitAbhShoR Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bakmak, göz atmak: “yıraḳ baḳıp ḳara kördim” uzağa bakıp karaltı gördüm; “yer içinde yoruŋlar, baḳıŋlar” yeryüzünde gezin, bakın; “kör baḳın” bak, gör; “tübüŋke baḳın” aslına bak; “ḳıya baḳma” yan bakma; “ḳıya baḳnu tur” sakınarak yan dur (?); “yüziŋe baḳayı” yüzüne bakayım; “baḳıġlı oḳıġlı” bakan ve okuyan; “baḳıġlılarḳa ürüŋ boldı” bakanlara ak göründü. Tanıklar: KuTKB5DLTAH
  2. Dikkat etmek, gözetmek; yönelmek: “ḳatıġlan, taşırtı ḳamuġ işke baḳ” çalış, dışarıdaki bütün işlere bak; “bilge erig bulup sen baḳḳıl anıŋ taparu” bilge bir adam bulup ona yönel; “özüŋke baḳa kör” kendine bakıp gör; “bayat fazlıŋa bir baḳa kör” Tanrı’nın lütfuna bir bak. Tanıklar: KB3DLT

DLT “balıḳ telim baḳa turur” ve ShoR “müyüz baḳa” örneklerindeki baḳa ‘kurbağa’ anlamındadır (baġa maddesine bakınız).

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): baḳ- — yalın hâliyle 11 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • baḳa 61 (KB, DK, KuT, DLT) · baka 49 (EÇS, KB)
  • baḳtı 11 (KB, KuT, DLT) · baktı 1 (KB)

Çekimli biçimler (30):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.010.37–43 amtı sėnite taḳı yoḳ çıġay ınka erü(r-) -men bėş baḳar teŋinçe tavarı(m) yoḳ kanta taḳı bėş yüz yaratmaḳ bėrü uġay-men burkıraḳ y …
Mai.Tek.011.12–15 kaçan neŋ ezük söz--lemeçi-men bir baḳar teŋinçe edim tavarım yoḳ bėş yüz baḳar taḳı kanta (b)ulġay bulġanıp terkiş …
Mai.Tek.011.12–15 kaçan neŋ ezük söz--lemeçi-men bir baḳar teŋinçe edim tavarım yoḳ bėş yüz baḳar taḳı kanta (b)ulġay bulġanıp terkişlenip niridani braman inçe tėp tėdi

Aynı gövdeden maddeler

“bak” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).