Mait sözlüğü · madde
biligsiz sıfat
Tanım
- Bilgisiz, cahil: “biligsiz kişi barça iglig bolur” bilgisiz kişi hep hastadır; “bu cahil biligsiz bahasız” bu cahil, bilgisiz, değersiz; “bilgsiz esürse aḍın ne ḳalur” bilgisiz sarhoş olursa geriye ne kalır; “sizler boḍun siler biligsizler” siz cahil bir kavimsiniz; “biligsiz ḳaġan olurmış erinç” bilgisiz kağan tahta oturmuş. Tanıklar: KTKuTKB2AH
- (Budist metinlerde) bilgisizlik (avidyā): “biligsiz bilig öçser tavranmaq öçer” bilgisizlik sönerse oluşumlar söner; “az kılınçlıg övke küvenç biligsiz” tutku, öfke, kibir, bilgisizlik. Tanıklar: MaitShoR
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
U II’deki “bėligsiz” yazımı bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): biligsiz — yalın hâliyle 120 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- bėligsiz 2 (U) · beligsiz 1 (BK)
Çekimli biçimler (14):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.004.26–29 | taḳı (yėme) az kılınçlıg övke k(üvenç) ... | biligsiz | muyata / / / küvenç (ters kö)rüm kögüzlüg tınlıg(lar) ... erigin b(arıġın) … |
| Mai.Tek.011.16–19 | ay munmış | biligsiz | braman birükin altun yaratmaḳ ... -r sen ... / / / şungin kanta ... / - .. … |
| Mai.Tek.044a.23–28 | biligsiz | bilig bolmasar tavranmaḳ bolmaz.. biligsiz bilig öçser tavranmaḳ öçer.. ta … | |
| Mai.Tek.044a.23–28 | biligsiz bilig bolmasar tavranmaḳ bolmaz.. | biligsiz | bilig öçser tavranmaḳ öçer.. tavranmaḳ öçser bilig köŋül öçer.. bilig köŋü … |
| Mai.Tek.059.30–35 | kim kayu tınlıglarnaŋ uzun üd(te) berü azsız övkesiz | biligsiz | k- ... ub üç türlü(g) (edgülüg) tözl(üg) köŋüli katılu karılu turġalı u--m … |
Aynı gövdeden maddeler
“biligsiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).