Mait sözlüğü · madde
bodistv isim
Tanım
- Bodisatva: aydınlanmayı hak ettiği hâlde canlıları kurtarmak için dünyada kalan, Buda olmaya aday kutsal varlık: “ayaġḳa tegimlig tözün maytrı bodisavat” saygıdeğer soylu Maitreya bodisatva; “alḳınçsız kögüzlüg bodisvt” Akṣayamati (tükenmez gönüllü) bodisatva; “bu bodisvt arya-valokdişvar tėp atanur” bu bodisatvaya Ārya Avalokiteśvara denir; “burḫanlar bodıstvlar ḳutlarıŋa” Budaların, bodisatvaların kutsallığına; “bodisvtlarıġ boşġutluġ ḳutluġlarıġ ölürdümüz erser” bodisatvaları, öğrenci kutluları öldürdüysek. Tanıklar: KİP2MaitUTövbe
- (Kalyāṇaṃkara öyküsünde) “bodısavat tegin” bodisatva prens: “ol ödün bodısavat tegin ḳaŋı ḳanta bu yarlıġ ėşidip” o zaman bodisatva prens babası handan bu buyruğu işitip. Tanıklar: KP2
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Eserlerdeki bodisavat, bodistv, bodisvt, bodiswt, bodısvt yazımlarının hepsi bu maddede toplandı; yazılışlar metinde olduğu gibi korunur.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bodistv — yalın hâliyle 36 kez
Çekimli biçimler (39):
bodiswt 44
bodisvt 35
bodisavat 27
bodistvlar 14
bodiswtnıŋ 11
bodiswtḳa 11
bodiswtaġ 9
bodisavatag 5
bodisavatnıŋ 5
bodistvlarnıŋ 5
bodısvt 3
bodisvtlar 3
bodiswtlar 3
bodisavatlar 2
bodisavatnaŋ 2
bodistvḳa 2
bodiswtlarnıŋ 2
bodıstvlar 2
bodısavat 2
bodistvtlar 1
bodistvıġ 1
bodisvtka 1
bodisvatnaŋ 1
bodisvtlarıġ 1
bodisvtnıŋ 1
bodisvtġ 1
bodisvtda 1
bodisavatka 1
bodistvt 1
bodizvt 1
bodistvnıŋ 1
bodiswtnıng 1
bodıstvlarnıŋ 1
bodıstvnıŋ 1
bodistvta 1
bodısvtniŋ 1
boisvtnaŋ 1
bosidtvġ 1
bosiwtnıŋ 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (131) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
131 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.003.35–39 | … rinteki uçadivaç atlıg karşıda oluru yarlıḳar ayagka tegimlig tözün maytrı | bodis(a)v(a)t | kutıŋa yene yene |
| Mai.Tek.008.10–14 | ançaḳıya yėme ... öritmedi anın (bėş) yüz btraḳlptaḳı | bodis(a)v(a)tlar | ara bėşinç burkan belgülüg kezigde turdı.. |
| Mai.Tek.008.51–55 | … (a)v(a)tag körgeli küsemeser.. taḳı yėme tirig ölüg ol atanur.. kim maytrı | bodis(a)v(a)t--nıŋ | muŋadınçıg edgüsin ėşidgeli kelmeser |
| Mai.Tek.017.01–05 | teŋri yėrinteki teŋriler teŋri katun--ları tözün maytrı | bodis(a)v(a)tag | körüp alku eŋite et-özin ayaların kavşurup yaḳın kelip (inçe) (tėp) tėdile … |
| Mai.Tek.019.14–25 | … e önüp bardı anta ötrü ayagka tegimlig teŋri (teŋrisi) burkan tözün maytrı | bo(disvt) | başlayu kırk tümen yaŋı / - ... toyın kuvragka inçe t(ėp) yarlıḳadı.. |
| Mai.Tek.024.01–03 | ? = 60 ..... ant(a) ötrü a(yagka) (tegimlig) maytrı | bodis(a)v(a)t | ol yalınayu turur |
| Mai.Tek.033.59–60 | yine ök ayagka tegimlig | bodis(a)v(a)t | yarlıḳançuçı bilig--in inçe saḳınç saḳınur.. |
| Mai.Tek.034.19–21 | maytrı | bodis(a)v(a)t | tujit teŋri yėri--ntin yitinçüke ėnmek atlıg onunç ülüş tükedi.. |
| Mai.Tek.038.44–46 | antada ınaru kün küniŋe | bodis(a)v(a)tag | kö(rg)eli k(elir) titrü teriŋ nom ėşidür ... (küsüşin) iyin edgü avrış kıl … |
| Mai.Tek.039.04–12 | anta ötrü ayagka tegimlig | bodis(a)v(a)t | tebrençsiz et-özin tütrüm teriŋ dyan saḳınç yügerü kılur anı körüp kop yıŋ … |
| Mai.Tek.039.25–30 | … r orunta patal atlıg sögüt (er)di.. kim ol sögüt tü(pinte) (olurup) vipaşi | bodis(a)v(a)t | ... boltı.. |
| Mai.Tek.041.13–20 | … ıglı ıḳi türlüg kılınçta öt--gürü tuġum ajunlar belgülüg bolur--lar.. ötrü | bodis(a)v(a)t | inçe saḳınç saḳınur.. |
| Mai.Tek.041.45–48 | … inmek tıltaġınta ajunlarka ed tavarka erkke türkke azlanm--aḳ turur.. ötrü | bodis(a)v(a)t | inçe saḳ--ınç saḳınur . |
| Mai.Tek.051.34–36 | … yigirminç tört yigirmi uḳuŋlar sizler tözünlerim ayag--ka tegimlig maytrı | bodis(a)v(a)t | burk(an) kutın bulmış.. |
| Mai.Tek.087.13–20 | … vit--yasatan şastarlarag adırtlayu uḳ--taçı agnidiş uluşta tugmış aryaçntr | bodis(a)v(a)t | kşi açarı enetkek tilint(in) tohrı tilinçe yaratmış ėl balıḳda tugmış prat … |
| 1a-3–10 | ötrü ayaġḳa tegimlig tüzün maitri | bodiswt | tujit tŋri yėrinteki toḳuzunç ḳay törüsinçe altunluġ kurikarniŋ erdni-lig … |
| 1b-1–8 | … isig özin ıdıp ėkile üç ay küni adiştit üze tuta yrlıḳaduḳta tüzün maitri | bodiswt | tŋri tŋrisi burḫanta öŋrerek yalŋuḳ et’özin ıdalap tujit tŋri yėrinte tuġd … |
| 2a-12–13 | yene ok ayaġḳa tegimlig | bodiswt | yrlıḳançuçı biligin inçe saḳınç saḳınur . . |
| 2b-20 | … d[nilig] toran içinte suryak-ant erdnilig örgün üze ayaġḳa tegimlig maitri | [bodiswt | ya]ruḳ yaltrıḳın . . . . . . . . . -in körüp süzük kön[gülin] . . . . . . … |
| 5a-15–17 | … sawaġ işidip uluġ küçlüg tŋriler ayaların ḳawşurup aġar ayam[aḳın] maitri | bodiswtḳa | inçe tėp tėyürler . . |
| 5b-10 | ötrü ayaġḳa tegimlig | bodiswt | inçe tėp tėyür . . |
| 6a-16–20 | neŋ tŋri yėrinte | bodis[wt | tuġġuluḳ] törü yoḳ otġuraḳ [tŋridem özüg ıdalap] yėrtinçüke inip ajun [tut … |
| 7b-17–20 | … aŋa-. . . -tida ulatı tört yüz [toḳuz on ar]tuḳı bėş tükemiş buyanlġ . . . | [bodiswt]lar | yėrtinçüke inerler |
| 8a-5–12 | … luḳlar sekiz tümen tört mıŋ tapaġçılar bolġuluḳ-lar sekiz tüm[en] tört mıŋ | bodiswt-nıŋ | at bolġuluḳlar . . alḳu olar uçar |
| Mai.T-11.3b.30 | … ḳılıç ur(u)ŋu uçruġ yadıp kntü kntü ḳuwraġları bėrle öz yıŋaḳlarınta turup | bodiswt[nın]g | anasıŋa yek içkek yik yilpik yawlaḳ saḳıntaçı yaḳın tegmez-ün tėp ḳop adad … |
| Mai.T-11.4b.09–17 | bodis- wt | yme tört maḫar- aç tŋriler-n(i)ŋ küyü küz- edü tutmışlarıŋa [sa]pirlaġ ord … | |
| Mai.T-11.7b.12–14 | anın muŋadınçıġ erür | bodiswtlarn(ı)ŋ | çoġları yalın-ları .. santuşiti inçe tėp tėyür .. munaçı tün yaruḳalır .. |
| Mai.T-11.8b.08–10 | … ŋri inçe tėp tėyür .. ol [s]ögüt altınınta brḫmawati ḳatun ayaġḳa tegimlig | bodiswtaġ | toġurur .. |
| Mai.T-11.10a.12–14 | uluġ küçlüg tŋriler | bodiswtaġ | körüp ayaların ḳawşurup muŋadu adınu inçe tėp tėyürler .. |
| Mai.T-11.10b.12–15 | … uḳ ḫua çeçek bėrle ḳatı ḳarı yaġıtur-lar ḳut ḳolu alḳış alḳayu yaŋı toġmış | bodiswtḳa | yükünürler (.) |
| Mai.T-11.11a.20–27 | … ėp tiyü[rler .. kör]üŋler körüŋler edgü tınlaġlar [ayaġ]ḳa tegimlig maitri | [bodisw]t | ḳaç yalŋuḳ körk-le ḳaç y[al]ŋuḳ sewiglig erür .. taḳı yme in[ç]e tėp tėyür … |
| Mai.T-11.11b.13–22 | … ike esürmiş munmış osuġluġ bolup tŋriler iligleriŋe oḳ teginç bėrmişleriŋe | bodiswt-aġ | körgeli küsüşin ürkmiş beliŋlemiş osuġluġ bodiswtḳa yaḳın barır .. ötrü bo … |
| Mai.T-11.11b.23–26 | birisi yılıġ birisi soġuḳ (.) ol suw üze | bodiswtaġ | yuyurlar arıturlar .. turḳ-aru başınta yürüŋ köligelik tegsinü turur .. |
| Mai.T-11.12a.25–30 | ḳayu künte | bodiswt | toġsar ol oḳ kün sekiz tümen <tört> mıŋ purohitlarn(ı)ŋ oġlanı toġar .. se … |
| Mai.T-11.12b.13–29 | körgil inim (.) ḳaç y[a]ŋlaġ ḳutluġ ülüglüg erür .. maitri-i | bodiswt | (.) tört maḫaraç tŋri-ler .. erdinilig siŋekliki tegre tegzinürler .. oŋtı … |
| Mai.T-11.13a.19–23 | anta ötrü | bodiswtaġ | kitumati kent uluşḳa kigürüp altunluġ ḳayda brḫmayu bramann(ı)ŋ ewiŋe tegü … |
| Mai.T-11.13b.23 | … çu bėrip yiti yiti kün uluġ ögrünç sewinç bişik … yaŋı kün ḳılur .. maitri | bodiswt | yme kntü ḳut buyanınte koru ḳan[ınçsız] kö-[r]tle üçün tişi[ni]ŋ … … [bėr … |
| Mai.T-11.14b.06–08 | bodiswt | sawın işidip brḫmayu purohit muŋadıp adınıp inçe tėp saḳınç saḳınur .. | |
| Mai.T-11.14b.24–27 | ötrü maitri | bodiswt | kenç kiçig erken torl-uġ iligin altunluġ kegde tutup bėr ujak bitimişte yü … |
| Mai.T-11.15b.22–27 | … [ti]p tėyür .. begim teŋrim s(e)n bu ujakaġ kimtede boşġun tu(n)g (.) ötrü | bodiswt | inçe tėp tėyür .. |