İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

but isim

37 geçiş 9 biçim 7 eser MaitUKBSekKİPKuTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Put, idol: “taŋrıda adın butlarḳa yekke” Tanrı’dan başka putlara, şeytana. Tanıklar: KuT
  2. (Budist, “namo but”) Buda: “namo but, namo darm, namo saŋ” Buda’ya, öğretiye, topluluğa saygı. Tanıklar: KİPSekMait2U
  3. Bacak, uyluk: “yetilse öḍi kör maŋıtmaz butuġ” vakti gelince bacağı yürütmez. Tanıklar: KB

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): but — yalın hâliyle 24 kez

Çekimli biçimler (8):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.006.17 (namo) but nam(o) (d(a)rm) (namo) (saŋ) / / / [birinç ülüş] / / ⟦1 = 20 42 227 436 …
Mai.Tek.006.17 … )rm) (namo) (saŋ) / / / [birinç ülüş] / / 1 = 20 42 227 436 439a namo but namo d(a)rm namo saŋ amtı bu nomlug savag aŋ magt ėlte raçagri kent uluşda …
Mai.Tek.015.01–06 [ıḳinç ülüş] namo but namo d(a)rm namo saŋ amtı bu nomlug savag badarı bramn--nıŋ e(v)inte uḳmış …
Mai.Tek.019.59 namo but namo d(a)rm namo saŋ / / / / ? = 223 ... bu / gü / / ... yėg ayıtur-s …
Mai.Tek.027.30 namo but namo d(a)rm namo saŋ / / / / ? = 68 / / [bėşinç ülüş] ... çambudvip …
Mai.Tek.036.08–12 yaġızta öt(rü) ... kövrügler / - ... ara namo but ... ėşitilür.. ot- ... tėyür..
Mai.Tek.038.58 namo but namo d(a)rm namo saŋ
Mai.Tek.046.28 (namo but).. namo d(a)rm namo saŋ men yaŋı boşġutlug vaptsun likşir bitiyü tegintim / …
Mai.Tek.053.01–02 [sekiz yigirminç ülüş] (namo) but namo d(a)rm namo saŋ
Mai.Tek.055.06–10 (namo) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (namo) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (amtı …
Mai.Tek.055.06–10 (namo) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (namo) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (amtı) (bu) nomlug savag kitumati (atlıg) ulu …
Mai.Tek.060.23 … lıg kelemin suḳin öz ėlgin öz et-özümüz--ni karnımıznı uçamıznı eniŋümüzni butumuznı başımıznı yüzümüzni bitiyür-biz..
Mai.Tek.070.01 üç otuzunç ülüş bir (patar) namo but namo d(a)rm na(mo) (saŋ)
8a-25 [namo] but . . namo drm . . namo saŋ [mn çuu] taş ygen tutuḳ maitri burḫan-ḳa tuş bol …
8b-2–3 namo but namo darm namo saŋ yükünürmn
8b-4–5 wipaşi burḫan ḳutıŋa namo but namo darm namo saŋ . . . yükün(ü)rmn yükü[n(ü)rmn] yükün(ü)rmn
Mai.T-11.13a.05–08 … kte altın yaġızta oyun ır altunluġ küwrügler üni yaŋ-ḳurar .. ara ara namo but ḳılmaḳ ünler işitür ..

Aynı gövdeden maddeler

“but” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).