İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

buyan isim

Tanım

  1. (Budist) sevap, erdem (puṇya): “üküş türlüg buyan edgü kılınç kılmış” çeşit çeşit sevap, iyi iş işlemiş; “ḳutı buyanı yoq erip” kutsallığı, sevabı olmayıp; “bo ögmiş buyanım küçinte” bu övgümün sevabının gücüyle; “bışrunmışın buyan evrip” uyguladığı (işlerin) sevabını (başkalarına) aktarıp; “otuz iki ḳut buyanın” otuz iki kutlu erdem belirtisiyle; “tŋridem ḳut buyan” tanrısal kut ve erdem. Tanıklar: Mait2AbhTTAOShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): buyan — yalın hâliyle 39 kez

Çekimli biçimler (21):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.05–09 anı üçün inçe saḳınu etgintimiz.. ilki ajunta üküş türl(ü)g buyan edgü kılınç kılmış ogrınta silik ... / / / ... / / / - -ta tükel(l)ig alp …
Mai.Tek.001.35–39 … ısmit yėti otuz ülüş ulug nom bitigig bititü ü tegintimiz.. bu nom bitimiş buyan edgü kılınç ülüşin evirer-biz..
Mai.Tek.001.47–50 m(u)nta turmış buyan edgü kılınç öŋ ülüg evirer-men aŋilki teŋri burkannıŋ isig özin satag yulu …
Mai.Tek.001.57–61 bu buyan küçinte teŋridem kutı küçi çog yalınları aşıl--maḳı bolzun teŋridem közin …
Mai.Tek.001.62–66 taḳı yėme b(u) buyan edgü kılınç közünür üd(te) amraḳ ėçimiz kutbulmuş oġul ınanç silik teŋri b …
Mai.Tek.001.67 bu buyan (k)üçinte közünür et-özleri adasız (tudasız) uzun kalın kutın / / ⟦12 = 4 …
Mai.Tek.019.33–39 … .. b / ... s / / boltuŋuzlar ... amtı et-özin tilin (kö)ŋülin edügü kılınç buyan bög-... - / yıġıŋlar burkanlar ... bütürü katag ... kim nırvanlıg yolka (t …
Mai.Tek.019.56–58 .:. .:. .:. bu buyan tüşinte yidleg burkan kutın bulzun közünür et-özi igsiz bolzun .:.
Mai.Tek.025.01–04 … r) teŋri teŋrisi burkan ġautami katun ogrınta yėti türlüg saŋalamban atlıg buyan bökteg kılmaḳnıŋ utlısın tüşin kėŋürü yarlıḳadı..
Mai.Tek.025.05–08 ol üdte berü alku çambudvip uluştaḳı tınlıglar.. üküş türlüg buyan edgü kılınç (kı)lurlar..
Mai.Tek.095.07–11 buyan edgü kılınç kılıŋl(ar) ... ėşidiŋler ... bu muntag ... -g erd / / / aġar a …
Mai.Tek.109.10–15 kö / - ... ... kutları buyanları isi(lip) ... (kı)lınç kılur ... sökgü ... -glig yazuḳka ... -nçka ekelerin …
Mai.Tek.109.35 ol buyan edgü kılınç küçinte şanki ç(krvrt) ėlig kan birle tuşup ya / / - ... et-öz …
4b-11–14 … ı br(a)ḫmawati atlġ ḳatun alḳu ḳunçuylarda oġuş töz körtle körk meŋ-iz ḳut buyan ç(a)ḫşap(u)tın bilge biligin yėgedmiş erür . .
6a-3 inçip yme şakimun [burḫan şazi-] nınta buyan [edgü ḳılınç ḳı]lmış . . .
6b-22 . . . . . . asanki ödteki lakşanawi-[bag atlġ edgü ḳ]ılı[nç] b[uyan b]ügteg . . . . . . . . . burḫan . . . . . . . . . [onunç üluş yėti ptr] b …
Mai.T-11.9b.15–27 … e murtagati ilig ḫan blgülüg bolmışça oŋtun yıŋaḳ ködrümintin otuz iki ḳut buyanın tükel(l)ig sekiz on n(a)yraġın yarataġlaġ körkle körkin körü ḳanınçsız üç …
Mai.T-11.10b.02–05 ötrü] bodiswt-[nıŋ ḳut buyanınta yir]ig irklem-işiŋe ü[ç mıŋ u]luġ mıŋ yir suw teb[reyür ḳamşayur .. ta]luy …
Mai.T-11.11b.13–22 … emiş osuġluġ bodiswtḳa yaḳın barır .. ötrü bodiswtn(ı)ŋ edgü ḳılınçlaġ ḳut buyann(ı)ŋ küçi<n>te tŋridem aḳan suwlar kök ḳalıġdın yaġarlar ..
Mai.T-11.13b.02–10 … luġ ögrünç köŋül öritiŋ bilge baḫşı siziŋ oġul<l>uġ eridiniŋizni(n)g ḳutın buyan ın siziŋte ertuḳ neçük uḳġay biz ..
Mai.T-11.13b.15–22 çkrwrt ilig ḫanlar-da utmış yigedmiş ḳutı buyanı-ı erür .. naŋ bu orduda ḳarşıda ol-urġu ermez .. otġuratı ew barḳ ḳodup sisi …
Mai.T-11.13b.23 … n uluġ ögrünç sewinç bişik … yaŋı kün ḳılur .. maitri bodiswt yme kntü ḳut buyanınte koru ḳan[ınçsız] kö-[r]tle üçün tişi[ni]ŋ … … [bėr ygrminç ülüş tort ygrmi …
Mai.T-11.16b.18–27 … ödün ḳunçy ḳatun bėrle emranmaḳ yirtinçü meŋisin meŋi-leyürler .. bėr ödün buyan edgü-ḳılurlar .. ḳut buyan ḳazġanġu-u ödte bilge kişiler otġuratı edgü-lük …
Mai.T-11.16b.18–27 … nmaḳ yirtinçü meŋisin meŋi-leyürler .. bėr ödün buyan edgü-ḳılurlar .. ḳut buyan ḳazġanġu-u ödte bilge kişiler otġuratı edgü-lük yalŋuḳlarḳa aġar ayamaḳın …

Aynı gövdeden maddeler

“buyan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).