Mait sözlüğü · madde
er isim
Tanım
- Er, erkek; adam, kişi: “bilig bilse ötrü yırar erde ig” (insan) bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır; “ögü bilmez erke ögüt ögretür” akıl bilmeyene öğüt öğretir; “ḳuş ḳanatın er atın” kuş kanadıyla, er atıyla (yükselir); “bėg ėr yuntıŋaru barmiş” bey adam atına doğru gitmiş. Tanıklar: IBDLTAH
- Asker, savaşçı; yiğit: “süŋüşde tutup on er ıdtım” savaşta tutup on asker gönderdim; “ḳuşu totoḳ birle süŋüşmiş erin ḳop ölürmiş” Kuşu Tutuk ile savaşmış, askerlerini hep öldürmüş; “ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er” erdemli yiğit herkese yarar. Tanıklar: ŞUKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
erte/ėrte (sabah) N:erte maddesine, erkeki N:erkek maddesine taşındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): er — yalın hâliyle 709 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- er 697 (KB, EÇS, DK, AH) · ėr 12 (IB, U)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (14) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.007.23–28 | … . amtı bėş ay tün (kün) ulug ėlig ezrua teŋr(i) (ėligi-) -ŋe barnas kentde | er | - ... arıgda üç tegzi(ç) (ıḳi) yigirmi bölük nomlug t(ilgen) tevirip |
| Mai.Tek.025.11–14 | arka / üçünç üç yigirmi p(a)t(a)r bay | er | inçe tėp tėdi.. kamag üdün kalın kuvrag aşın içgün tapınġu uunġu küçüm küs … |
| Mai.Tek.041.53–56 | ol börtmek tıl--taġınta teginmek bolur.. kaltı ot--lug ir kurug kavaġu | erniŋ | çaḳmışı ösmişi bu üç türlüg tıltagda ötgürü ot bgülüg bolur.. |
| Mai.Tek.043.14–15 | kim basa basa | erler | karıyurlar ölürler tayarlar ıḳile belgülüg bolurlar |
| Mai.Tek.052.11–15 | altı kat teŋri yėri--nte kezigçe sudani bay | er | erdni--ke olurġulug meŋi meŋilegülüg ordu karşılar belgülüg bolur.. ol sav … |
| Mai.Tek.052.16 | ötrü sudani bay | er | erdni inçe tėp ayıtur.. |
| Mai.Tek.052.24–27 | ötrü sudani bay | er | erdni bir bire ulug tört erdnilig samntapuşp atlıg saŋram itip teŋri burka … |
| Mai.Tek.052.36–40 | ö--(t)rü sudani bay | er | erdni sekiz (t)ümen tört mıŋ bayaġutlar birle üç ay küni teŋri teŋrisi bur … |
| Mai.Tek.058.09–13 | … rserler taḳı ne aytmış kergek igil kertilerıg taḳı yėme şriġupti atlıg bay | er | erdi.. |
| Mai.Tek.058.20–24 | olurġu tült orun töşek teg- ... şriġupti bay | er | .. nomlayu (ya)rlıḳap tört kirtü / ... titrü körkitip kutġaru yarlıḳadı.. y … |
| Mai.Tek.058.53 | yine şariputri arhantka oḳ süzülti yėme ök bir keyikçi | er | erdi.. ke- ... / / ? = 134 368 413 417 ... kamag dı(ntarlar) ... ... (k … |
| Mai.Tek.062.29–33 | … . -mız.. kentü erkimiz.. küçümüzke küvenip törüsüzin seŋik v(i)rhar sanlıg | erin | atın kızın kırkının işke küçke irtke birtke ıdtımız yumşadımız tartdımız.. |
| Mai.Tek.069.13–16 | yėrin suvın baġın borluḳın | erin | atın oḳlatdımız.. seŋrem sanlıg edin tavarın artattımız aymandımız açınmad … |
| Mai.Tek.075.53–58 | amarıları öŋre ajunta beg işi bolup | er | at kul küŋleri--niŋ aş ton yėgü içgülerin istiler o layıg kılınç küçinte a … |