İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ėtig isim

64 geçiş 15 biçim 7 eser KBMaitKuTSekManUShoR Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Süs, bezek, takı: “tuttı musa ḳavmi … altun birle ėtiglerindin bir buzaġu” Musa’nın kavmi takılarından bir buzağı edindi; “tükel türlüg etigin bitilmiş boltı” her türlü süsle yazılmış oldu; “aşnuça qop étigke … bodistv bezegü” önce her türlü süsle bodisatvayı bezemek; “vayturi erdni üzeki itigi yaratıġı” (Mait) lacivert taşı üzerindeki süsü, bezeği; “ne törlüg itig yaratıġ bar erser” (Sek) ne türlü yapı, düzen varsa. Tanıklar: SekMaitManShoRKuT
  2. Hazırlık, azık, donanım (KB): “saŋa barġu erse itingil itig” gideceksen hazırlığını yap; “ölürin bilip ḳılmış özke itig” öleceğini bilip kendine hazırlık yapmış; “yarın bolġu işke bu kün it itig” yarın olacak iş için bugün hazırlık yap; “eşitti bu çawıġ itindi itig” bu haberi işitince hazırlığını yaptı. Tanıklar: KB4
  3. Düzen, hile: “tėriŋler öz ėtigleriŋizni” düzenlerinizi, hilelerinizi toplayın. Tanıklar: KuT
  4. (KB’de) örtü, kapak (?): “tişi aşlı et ol küḍezgü etig” kadın yemeklik ettir, örtüsünü korumak gerek. Tanıklar: KB

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

KB ve Mait’teki itig yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ėtig — yalın hâliyle 6 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ėtig 4 (KuT) · etig 2 (KB)

Çekimli biçimler (13):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.012.01–08 … r tadun turpı buzaġular irk erkeç teke oglaḳ tült orun eşük töşek ton etük itig yartag aş içgü ı tarıg ... -dek
Mai.Tek.021.03–04 ol munı yėrtinçülüg yivek t(on) itigin itdi yaratdı ...
Mai.Tek.029.14–19 arka ... -lug kent ... ... itigi yarataġı bolur ... kent tamınıŋ altun--(lu)g itigleri bolur vayturi erdini …
Mai.Tek.029.14–19 … ⟧ ... -lug kent ... ... itigi yarataġı bolur ... kent tamınıŋ altun--(lu)g itigleri bolur vayturi erdinilig kent tamınıŋ saprir erdni üzeki itigi yarataġı bol …
Mai.Tek.029.14–19 … un--(lu)g itigleri bolur vayturi erdinilig kent tamınıŋ saprir erdni üzeki itigi yarataġı bolur..
Mai.Tek.029.20–21 aprir erdnilig kent vayturi erdni üzeki itigi (yara)tıġı bolur..
Mai.Tek.030.14–18 … (meŋi)leyürler törtünç kayda sprir erdnilig (bo)lur.. vayturi erdni üzeki itig yaratagları bolur..
Mai.Tek.031.01–04 ol kayda tört eren işilerke kedgü tonaġu itig yaratag yivig tizig ed tavar üzüksüz e(gs)üksüz kergeksiz bolur--lar
Mai.Tek.037.03–08 amtı siz ol sögüt erdnig adruḳ adruḳ itigin itiŋ yaratıŋ hormuzta teŋri yarlıġıŋa vişvaḳrmi teŋri taḳı adın erüş üküş …
Mai.Tek.040.09–12 sariti bodis(a)v(a)t ... - / glisin tonın itigin ... -in.. kar / / ... -rkı katun ... -ke brhmayu brm(an) şanki ... - / ėli …

Aynı gövdeden maddeler

“etig” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).