İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

isig sıfat

Tanım

  1. Sıcak; (isim) sıcaklık: “isig aşnı örme sen aġzıŋ bile” sıcak yemeği ağzınla üfleme; “çıḳmaŋlar isig içinde” sıcakta (sefere) çıkmayın; “tamuġ otı keḍ isig” cehennem ateşi daha sıcaktır; “köŋlekler kim küḍezür sizlerni isigdin” sizi sıcaktan koruyan gömlekler; “uluġ isig uluġ tumluġ” büyük sıcak, büyük soğuk. Tanıklar: ShoRKuT3KB
  2. Sıcak, içten, sevecen: “isig sözledi söz tilin yaḳşı kör” diliyle sıcak, güzel söz söyledi; “küler yüz isig söz” güler yüz, sıcak söz; “isig yüzüŋüzen körügseyür biz” sevecen yüzünüzü görmek isteriz; “içimiz isig saŋun” (IB) sevgili ağabeyimiz General. Tanıklar: IBManKB2
  3. “isig öz” can, hayat: “isig özin satag yulug bėrip” canını fidye olarak verip; “isig amraḳ özümüzni” sevgili canımızı; “ėsig özüg ḳundaçılar” can isteyenler (kötü ruhlar). Tanıklar: MaitUShoRTövbe

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

ėsig yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): isig — yalın hâliyle 52 kez

Çekimli biçimler (6):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.47–50 m(u)nta turmış buyan edgü kılınç öŋ ülüg evirer-men aŋilki teŋri burkannıŋ isig özin satag yulug bėrip
Mai.Tek.005.17–19 tagda barıp çinaġantik atlıg ... -up başlarıŋa saçıp isig (özlerin ozġuru yarlı)kadı nom nomlayu yarlıḳap şmnanç (kutıŋa teg)ürü yar …
Mai.Tek.033.13–15 anıŋ ara artuḳta artuḳ bėş ajun tınlıglar üze isig amraḳ köŋüli turur..
Mai.Tek.033.50–53 antag ogrı boltı isig özlerinte öŋi ödürdüm.. alkunuŋ karınlıg kovuḳ--larınta yatdım alkunuŋ süt …
Mai.Tek.033.54–56 antag ogrı boltı ol oḳ tınlıglarnıŋ isig kanların içtim anın amtı alku tınlıglar meniŋ yatım ermezler..
Mai.Tek.074.56–58 yarlıḳançsız köŋülin erüş üküş koşun kozıg isig özlerinte adırdı--lar etlerin kanların yėdiler..
Mai.Tek.078.29 biz öŋre keyikçiler erdimiz erüş üküş keyik--lerig isig özlerinte öŋi kıltımız sansız tümen keyiklerig / / arka balıḳ başlıg kı …
Mai.Tek.080.01–05 … ⟧ / tört otuzunç ülüş a(ltı) p(a)t(a)r kılınç kılsar kar- ... adın kişiniŋ i(sig özlerin) ölürser ol oḳ kişi(niŋ ... işilerin küretip yazınsar a(mran-) -ma …
Mai.Tek.088.11–17 isig tumlug t- ... ajunınta b / / / ... -lar.. yaruḳla(r) ... -lar belg(ü)l(ü)g …
Mai.Tek.090.28–32 … olta yorıyu burkan kutıŋa edgü kılınç kazġanur erken siz--iŋde adrılmaḳlıg isig koz içinte erüş üküş kata a / / ndım -niŋ ... inmedim
Mai.Tek.102.09 … ḳıġu adaḳı osug--(lug ü)ç erdni tag seŋirlerin iti-... -yim / ... ötüp ... isig ... üç ay küni adiştit üze t(uta) yarlıḳaduḳta ... tözün maytrı bodi--svt …
Mai.Tek.111.13–15 … diler kurtulmaḳ (kü)süşin şaḳimun burkan ş(azanınta) toyın şmnanç boltılar isi(g öz-) -lerin ıdalaġalı saḳıntılar / -
1b-1–8 … iŋe tŋri tŋrisi şakimun burḫan çap(a)li atlġ yėmişlikte ölümlüg şmnuġ utup isig özin ıdıp ėkile üç ay küni adiştit üze tuta yrlıḳaduḳta tüzün maitri bodis …
2a-4–5 yene yme isig özlerinte öŋi ödür-düm
2a-8 ol oḳ tınlġlarnıŋ isig ḳanların içtim
2a-21 … uç]a tutarmn tėp saḳı[nur anıŋ ara] artu-ḳta artuḳ [bėş ajun tınlġlar] üze [isig amraḳ köŋüli turur . . ḳaltı ] bir oḫşa-[ġu biliglig işilerniŋ amraḳ oġul] …
Mai.T-11.6b.17–29 … toġmış ew barḳ-ça saḳınıp ol tınlaġlaraġ kigürüp isinü olu[ru]rça saḳınur isig ḳowuḳḳa ünmiş tınlaġ-larn(ı)ŋ emgekin tarḳarḳalır ü-çün kntü et’özin b- … …