arıġ sıfat

248 geçiş 18 biçim 16 eser KB KuT ShoR Mait U Abh Huast Man Anlam haritasında göster

Tanım

Temiz, arı, saf: “arıġ topraḳ” temiz toprak; “arıġ ton” temiz giysi; “ay teŋriniŋ arıġ yaruḳı” ayın temiz ışığı; “araġ turug köŋül” arı, duru gönül. Tanıklar: Man U ShoR
Ahlakça temiz, iffetli, günahsız: “arıġ bolsa özi, yorısa köni” kendisi temiz olsa, doğru yürüse; “arıġ çḫşapt” temiz (tutulan) ahlak kuralları; “arıġ yaruḳ ezrua teŋri” temiz, aydınlık Zurvan tanrı. Tanıklar: Huast Mait ShoR KB
(Kuran çevirisinde) helal, temiz (ṭayyib); “arıġlar” temiz şeyler: “helal ḳılur olarḳa arıġlarnı” onlara temiz şeyleri helal kılar. Tanıklar: KuT
Koru, bahçe (Mait): “lumbani atlıġ arıġda” Lumbini adlı koruda. Tanıklar: Mait

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): arıġ — yalın hâliyle 208 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (16):

arıġın 8 arıġlardın 6 arıġlar 5 araġ 4 arıgda 2 arıġdın 2 arıġraḳ 2 arıġta 2 arıġtın 2 arag 1 araġda 1 arıglarda 1 arıġlarnı 1 arıġlarnıŋ 1 arıġḳa 1 arḍıġ 1

Jut.Sek.T-1.019 (Ib)	(çḫşaptı sıyuḳ erüş üküş	arıġ)	çḫşaputlġ
Jut.Sek.T-1.019	IIc1 çḫşaptı sıyuḳ tınlġlar üküş	arıġ	çḫşaputlġ tınlġlar
Jut.Sek.T-1.019	IIc2	arıġ	çḫşaputlıġ tınlġlar az çḫşaptı sıyuḳ tınlġlar
Jut.Sek.T-1.122 (Ia)	törlüg tıdıġsz ḳadaġsz	arıġ	til bulur taḳı yme ḳanyu tınlġ
Jut.Sek.T-1.136 (Ia)	tüketi burḫanlarnŋ ḳamaz aḳıtmaz artamaz buzulmaz	arıġ	turuḳ
Jut.Sek.T-1.426 (IIc)	yoḳ ḳ[ ]ġ iligi atlġ burḫanlar [?] klp ödi kirsiz	arıġ	tip ------

“arıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).