Sek sözlüğü · madde
biligsiz sıfat
Tanım
- Bilgisiz, cahil: “biligsiz kişi barça iglig bolur” bilgisiz kişi hep hastadır; “bu cahil biligsiz bahasız” bu cahil, bilgisiz, değersiz; “bilgsiz esürse aḍın ne ḳalur” bilgisiz sarhoş olursa geriye ne kalır; “sizler boḍun siler biligsizler” siz cahil bir kavimsiniz; “biligsiz ḳaġan olurmış erinç” bilgisiz kağan tahta oturmuş. Tanıklar: KTKuTKB2AH
- (Budist metinlerde) bilgisizlik (avidyā): “biligsiz bilig öçser tavranmaq öçer” bilgisizlik sönerse oluşumlar söner; “az kılınçlıg övke küvenç biligsiz” tutku, öfke, kibir, bilgisizlik. Tanıklar: MaitShoR
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
U II’deki “bėligsiz” yazımı bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): biligsiz — yalın hâliyle 120 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- bėligsiz 2 (U) · beligsiz 1 (BK)
Çekimli biçimler (14):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →Sek Sekiz Yükmek
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.016 (Ib) | tŋrim (inçip bo ḳamaġ tınlġlarda bilgeler) az | biligsizler | |
| Jut.Sek.T-1.15 (Ia) | --- aç yoryur ertiŋü emgek emgenür öz | biligsiz | trs --- ḳılınçın |
| Jut.Sek.T-1.56 (IIc) | inçe biliŋ birök ḳayu tınlġ | biligsiz | ayıġ ḳılınçlıġ erip trs |
| Jut.Sek.T-1.72 (Ib) | artuḳ küçlüg ’erip ertiŋü --- emgenser | biligsiz | küniçi küvençeŋ |
| Jut.Sek.T-1.261 (Ib) | iki ygrmi törlüg törüsüz uj- -iklar bitigler -- | biligsiz | tınlıġlar tutarlar |
| Jut.Sek.T-1.330 (Ia) | uġrınta törütmiş törü titir tözün oġlanm | biligsiz | tınlġlar sizler |
Aynı gövdeden maddeler
“biligsiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).