İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

biligsiz sıfat

177 geçiş 15 biçim 16 eser KBAbhAHShoRSekUMaitKuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bilgisiz, cahil: “biligsiz kişi barça iglig bolur” bilgisiz kişi hep hastadır; “bu cahil biligsiz bahasız” bu cahil, bilgisiz, değersiz; “bilgsiz esürse aḍın ne ḳalur” bilgisiz sarhoş olursa geriye ne kalır; “sizler boḍun siler biligsizler” siz cahil bir kavimsiniz; “biligsiz ḳaġan olurmış erinç” bilgisiz kağan tahta oturmuş. Tanıklar: KTKuTKB2AH
  2. (Budist metinlerde) bilgisizlik (avidyā): “biligsiz bilig öçser tavranmaq öçer” bilgisizlik sönerse oluşumlar söner; “az kılınçlıg övke küvenç biligsiz” tutku, öfke, kibir, bilgisizlik. Tanıklar: MaitShoR

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

U II’deki “bėligsiz” yazımı bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): biligsiz — yalın hâliyle 120 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • bėligsiz 2 (U) · beligsiz 1 (BK)

Çekimli biçimler (14):

Sek Sekiz Yükmek

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.016 (Ib) tŋrim (inçip bo ḳamaġ tınlġlarda bilgeler) az biligsizler
Jut.Sek.T-1.15 (Ia) --- aç yoryur ertiŋü emgek emgenür öz biligsiz trs --- ḳılınçın
Jut.Sek.T-1.56 (IIc) inçe biliŋ birök ḳayu tınlġ biligsiz ayıġ ḳılınçlıġ erip trs
Jut.Sek.T-1.72 (Ib) artuḳ küçlüg ’erip ertiŋü --- emgenser biligsiz küniçi küvençeŋ
Jut.Sek.T-1.261 (Ib) iki ygrmi törlüg törüsüz uj- -iklar bitigler -- biligsiz tınlıġlar tutarlar
Jut.Sek.T-1.330 (Ia) uġrınta törütmiş törü titir tözün oġlanm biligsiz tınlġlar sizler

Aynı gövdeden maddeler

“biligsiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).