İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

biti- fiil

122 geçiş 30 biçim 15 eser KBKuTMaitSekKTManAHBK Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yazmak: “bitig bitidim” yazıt yazdım; “yolluġ tėgin bitidim” (ben) Yolluğ Tegin yazdım; “bitidim kitabnı mėva‘iz mėsėl” kitabı öğütler ve örneklerle yazdım; “bitise ḳalır söz” yazılırsa söz kalır; “unıtma bu sözler, köŋülke biti” bu sözleri unutma, gönle yaz; “ilig me bitisü öz elgin bitig” hükümdar da mektubu kendi eliyle yazsın; “brḫmi atlaġ ujak bitėp” Brahmi adlı yazı yazıp; “eger biz bitise-miz olar üze” eğer onlara (farz olarak) yazsaydık; “her-ayine bitir-miz anı kim aytur” söylediğini elbette yazacağız. Tanıklar: KÇKTBKŞUMaitKuT2KB4AH

Maniheist metindeki “tonnuŋ biti” örneğinde biti ‘bit (böcek)’ anlamındadır.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): biti- — yalın hâliyle 17 kez

Çekimli biçimler (29):

Sek Sekiz Yükmek

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.52 (Ia) bitigig bitiser bitit[ ] oḳ[ ]r oḳıtsar azu nomlasar
Jut.Sek.T-1.53 (Ib) ------ bitiser oḳısar tüketi törüsinçe ayayu aġarlayu tapınu udunu
Jut.Sek.T-1.113–114 (Ib) bitiser bitiser oḳısar oḳıdsar
Jut.Sek.T-1.113–114 (Ib) bitiser bitiser oḳısar oḳıdsar
Jut.Sek.T-1.132 (Ia) tutar erdiler bitiyü oḳıyu ayayu aġrlayu tapınur udunur ertiler
Jut.Sek.T-1.202 (Ia) tüketi koŋül içinte tutar ançulayu ḳltı kegdeke bitimiş kuyun
Jut.Sek.T-1.367 (IIc) tusu ḳıltımız bo nom bitigig ------ tutar bitiyür oḳıyur tınlġlarıġ
Jut.Sek.T-1.369 (Ib) ançulayu --- bo nom bitig tutar oḳıyur bitiyür aġarlayur tınloġ- -larġ küü
Jut.Sek.T-1.416–417 (Ia) uluġ bilge bilig paramit bitigli yoga atlġ blgürer
Jut.Sek.T-1.439 (Ia) nom bitig tüketi bitimiş teg bolur edgü ḳılınçı ḳolusuz erüş üküş

Aynı gövdeden maddeler

“biti” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).