İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ėtig isim

64 geçiş 15 biçim 7 eser KBMaitKuTSekManUShoR Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Süs, bezek, takı: “tuttı musa ḳavmi … altun birle ėtiglerindin bir buzaġu” Musa’nın kavmi takılarından bir buzağı edindi; “tükel türlüg etigin bitilmiş boltı” her türlü süsle yazılmış oldu; “aşnuça qop étigke … bodistv bezegü” önce her türlü süsle bodisatvayı bezemek; “vayturi erdni üzeki itigi yaratıġı” (Mait) lacivert taşı üzerindeki süsü, bezeği; “ne törlüg itig yaratıġ bar erser” (Sek) ne türlü yapı, düzen varsa. Tanıklar: SekMaitManShoRKuT
  2. Hazırlık, azık, donanım (KB): “saŋa barġu erse itingil itig” gideceksen hazırlığını yap; “ölürin bilip ḳılmış özke itig” öleceğini bilip kendine hazırlık yapmış; “yarın bolġu işke bu kün it itig” yarın olacak iş için bugün hazırlık yap; “eşitti bu çawıġ itindi itig” bu haberi işitince hazırlığını yaptı. Tanıklar: KB4
  3. Düzen, hile: “tėriŋler öz ėtigleriŋizni” düzenlerinizi, hilelerinizi toplayın. Tanıklar: KuT
  4. (KB’de) örtü, kapak (?): “tişi aşlı et ol küḍezgü etig” kadın yemeklik ettir, örtüsünü korumak gerek. Tanıklar: KB

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

KB ve Mait’teki itig yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ėtig — yalın hâliyle 6 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ėtig 4 (KuT) · etig 2 (KB)

Çekimli biçimler (13):

Sek Sekiz Yükmek

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.133 (Ib) ne törlüg itig yaratıġ bar erser körümçi yultuzçıḳa ayıtmaz
Jut.Sek.T-1.452–453 (Ia) titir itig yratġ ḳılġalı saḳınsar eŋ’aşnu bo --- bitigig oḳımış krgek

Aynı gövdeden maddeler

“etig” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).