KİP sözlüğü · madde
bilge sıfat
Tanım
- Bilge, bilgili, akıllı: “biligsiz otın sen ay bilge ḳuta” ey bilge, bilgisizin derdine sen deva ol; “anıŋ ara bir bilge kişi” onların arasında bilge bir kişi; “bilge tunyuḳuḳ ben özüm” ben kendim Bilge Tunyukuk; “türük bilge ḳaġan” Türk Bilge Kağan; “bilgelerke” bilgelere. Tanıklar: KTBKT2KİPKB
- “bilge bilig” bilgelik (prajñā): “ormaġlıġ bilge biliglig” olgun bilgelikli; “bir bilge biligin kutrulmış” bilgelikle kurtulmuş; “tükel bilge” her şeyi bilen (Buda’nın sanı): “tükel bilge biliglig tŋri tŋrisi burḫan” her şeyi bilen tanrılar tanrısı Buda. Tanıklar: HuastKİPSek3Mait3Abh3ManUSukhShoRKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bilge — yalın hâliyle 569 kez
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 17–24 | … isin toḳıp yekler ergüsi otruġlarınta ölüm yėrke tėgürser . . anıŋ ara bir | bilge | kişi ḳuanşi im pusar atın atasar ol ḳamag tınlıġlar taluydaḳı tişi yeklerd … |
| KİP 69–70 | yaruḳ | bilge | alḳınçsız kögüzlüg bodisvt ḳuanşi im pusarnıŋ ḳutadmaḳ küçi erdemi antaġ u … |
| KİP 129–130 | birök ėlçi | bilgeler | körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlarḳa ėlçi b … |
| KİP 129–130 | … r körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlarḳa ėlçi | bilgeler | körkin körtgürür nomlayur ḳutġarur |
| KİP 136–138 | birök adın adın öge | bilge | atlıġ yüzlüg er evçi körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar … |
| KİP 136–138 | … körü ḳurtulġu tınlıġlar erser ḳuanşi im pusar ol tınlıġlarḳa adın adın öge | bilge | atlıġ yüzlüg er evçi körtgürü nomlayur ḳutġarur . . |
| KİP 187–188 | al çeviş | bilge | bilig ḳazġanç ėrtiŋü üküş ḳazġanmış üçün bügülüg erdemke tıdıġsız ėrür .. |
| KİP 193 | kiŋ | bilge | bilig ḳolulamaḳ tėtir |
| KİP 198 | bilge | biliglig yaruḳuŋuz ḳop ḳamaġ yalaŋuḳlar kögüzin yarutır siz |
Aynı gövdeden maddeler
“bilge” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).