İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

burḫan isim

Tanım

  1. Buda; aydınlanmış olan: “tŋri tŋrisi burḫan yarlıḳamış” tanrılar tanrısı Buda buyurdu; “burḫanıġ ögüp nomuġ ögüp” Buda’yı, öğretiyi övüp; “burkan kutın bultı” Budalığa erişti; “teŋri şakimun burḳanḳa” Tanrı Buda Şakyamuni’ye; “tükel bilge maytrı burkan” her şeyi bilen Buda Maitreya; “burḫanlar ḳutıŋa yükünür men” Budaların kutsallığına eğilirim. Tanıklar: KİPMait2AbhShoR
  2. (Maniheist metinlerde) peygamber, ilahi elçi: “ḳaŋı teŋri mani burhan” baba tanrı Mani Burhan. Tanıklar: Man

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

burḳan, burkan, buḳan yazımları bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): burḫan — yalın hâliyle 313 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • burḫan 304 (Abh, Mait, Sek, ShoR) · burhan 9 (Man, EÇS)
  • burkan 146 (Mait) · burḳan 15 (KİP, AO, Tövbe, U)
  • burḫanlar 52 (Sek, Abh, U, Mait) · burhanlar 2 (Man, KuT)
  • burḫanḳa 28 (Abh, Sek, ShoR, U) · burḫanqa 1 (ShoR)
  • burkanka 17 (Mait) · burḳanḳa 5 (KİP)
  • burkanıg 15 (Mait) · burḳanıġ 1 (AO)
  • burkanlar 7 (Mait) · burḳanlar 2 (KİP)
  • burkanlarka 3 (Mait) · burḳanlarḳa 1 (KİP)

Çekimli biçimler (46):

KP Kalyanamkara Papamkara

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP XI-3 erinç közünür at burḫ-an ög ḳaŋ tėtir

Aynı gövdeden maddeler

“burhan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).