biligsiz sıfat

177 geçiş 15 biçim 16 eser KB Abh AH ShoR Sek U Mait KuT Anlam haritasında göster

Tanım

Bilgisiz, cahil: “biligsiz kişi barça iglig bolur” bilgisiz kişi hep hastadır; “bu cahil biligsiz bahasız” bu cahil, bilgisiz, değersiz; “bilgsiz esürse aḍın ne ḳalur” bilgisiz sarhoş olursa geriye ne kalır; “sizler boḍun siler biligsizler” siz cahil bir kavimsiniz; “biligsiz ḳaġan olurmış erinç” bilgisiz kağan tahta oturmuş. Tanıklar: KT KuT KB2 AH
(Budist metinlerde) bilgisizlik (avidyā): “biligsiz bilig öçser tavranmaq öçer” bilgisizlik sönerse oluşumlar söner; “az kılınçlıg övke küvenç biligsiz” tutku, öfke, kibir, bilgisizlik. Tanıklar: Mait ShoR

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

U II’deki “bėligsiz” yazımı bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): biligsiz — yalın hâliyle 120 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (14):

biligsizke 18 biligsizig 10 biligsizniŋ 6 biligsizler 4 biligsiztin 4 biligsizte 3 bilgsiz 2 biligsizlerig 2 biligsizni 2 bėligsiz 2 beligsiz 1 biligsizin 1 biligsizlerdin 1 biligsizlerni 1

Ku. T. 28/18b1	… usa ḳılġıl bizke taŋrı neteg kim olarḳa taŋrılar. aydı: sizler boḍun siler	biligsizler
Ku. T. 28/60b3	199 Tutġıl keçürmekni fermanlaġıl eḍgülükin yüz ewürġil cahillerdin /	biligsizlerdin
Ku. T. 30/8b2–3	… 9 aydı: nek bilür mü siz nė ḳıldıŋız yusuf birle hem inisiŋe ançada sizler	biligsiz	erdiŋizler
Ku. T. 32/35b1	… zke ʿamellerimiz taḳı sizke ʿamelleriŋiz esenlik sizlerniŋ üze tilemez men	biligsizlerni
Ku. T. 33/26b1	… meklerini anı ḳorḳtılar andın kötürdi anı ademi ol erür zalum / küç ḳılġan	biligsiz	erdi

“biligsiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).