İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

em isim

Tanım

  1. İlaç, deva, tedavi; çoğu kez “ot em”: “bu igke emi yoḳ tileme otı” bu hastalığın ilacı yok, ilacını arama; “ayu birdim emdi igim hem emim” derdimi de ilacımı da söyledim; “aġu ḳılġa şeksiz saŋa ot emig” ilacı sana kuşkusuz zehir kılar; “bu suḳluḳ ig ol bir otı yoḳ emi” bu açgözlülük ilacı, devası olmayan bir hastalıktır; “harislıḳ iginiŋ emin kim bilür” hırs hastalığının ilacını kim bilir; “teŋri teŋrisi burkanag … aşın içgün otın emin … tapınıp” tanrılar tanrısı Buda’ya yiyecek, içecek, ilaç ile hizmet edip; “igiŋe aġrıġıŋa emi yoḳ” hastalığına, ağrına ilaç yok. Tanıklar: MaitTTKB4AH

emi (ayrı madde olarak kalmıştı) ve emig (belirtme) biçimi de bu maddede; “emr-ü ma‘ruf” N:emr maddesine taşındı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): em — yalın hâliyle 12 kez

Çekimli biçimler (6):

KB Kutadgu Bilig

35 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 749 munu men me devlet münüm erdemim / ayu birdim emdi igim hem emim
KB 1061 ot em ḳalmadı kör neçe ḳıldılar / yaraşıḳ ne erse anı birdiler
KB 1065 kerek tut otaçı kerek erse ḳam / ölüglike hergiz asıġ ḳılmaz em
KB 1085 AY TOLDI CEVABI İLİGKE / / bu ay toldı aydı ay ilig ḳutı / bu igke emi yoḳ tileme otı
KB 1199 ölümke asıġ ḳıldı erse ot em / otaçı turu ḳalġay erdi ulam
KB 1221 oġulluġ ata bolsa bilge tetig / ḳısa tutġu tutçı emi bu itig
KB 1291 erejlig tilese kişi öz künin / könilik içinde tilegü emin
KB 2002 bu suḳluḳ ig ol bir otı yoḳ emi / anı emleyümez bu dünya ḳamı
KB 2191 saḳınuḳ kişi ol kişi öḍrümi / muŋaḍmışḳa barça bu ol ot emi
KB 2496 ḳonuḳları körgü ya boġzı yimi / açıġlıġ açıġsızḳa ḳılsa emi
KB 2895 boġuzdın kirür ig kişike kemi / boġuzdın bolur hem aŋar ot emi
KB 2943 ḳatıġlan küḍezgil ḳatıġ tut anı / ḳalı bardı erse tileme emin
KB 2944 ayıtmışnı aydım ay ilig ḳutı / negü teg kerekin emi hem otı
KB 3101 münümmü üküşrek azu erdemim / ayu bir maŋa sen ḳılayın emim
KB 3372 negü tir eşitgil kişi öḍrümi / uruġ kesmegüke kisi ol emi
KB 3664 eginke keḍim ya boġuzḳa yimi / kerek ay ḳadaş bu tiriglik emi
KB 3870 köŋül arzu ḳolsa negü erseni / emi ol tilekke tegürse anı
KB 3873 ḳamuġ igke ot ol emi belgülüg / ol ig emlegüçi ḳamı belgülüg
KB 3935 kişi eḍgü tirler bu eḍgü kim ol / bu eḍgü kişi muŋda erke em ol
KB 4312 bu yaŋlıġ bolur kör er at suḫbeti / ḳatılmaḳ tilese emi bu otı
KB 4358 tirig bolsa yalŋuḳ yime igler ök / emçi körse otun emler ök igin
KB 4838 aġır sawçılarıġ iletti ölüm / aḍın kim itügey ot em ya tolum
KB 4871 iligdin ḳolu bir meniŋ ‘uzrümi / yaraġı ne erse otı ḳıl emi
KB 5021 bu erdi meniŋ bu igimke emi / sewindürdi emdi menŋ köŋlümi
KB 5244 seniŋde turur kör bularnıŋ emi / otaġıl daru birle bolġıl ḳamı
KB 5245 ḳalı ḳılmasa sen emi ya otı / boḍunḳa bolur sen tiriglik yutı
KB 5275 ay boşlaġ yorıġlı bulun öktemi / bayat aytıġı bar anutġıl emi
KB 5522 kötürme bayutma isiz öktemig / aġu ḳılġa şeksiz saŋa ot emig
KB 5651 negü bir eşitgil kişi öz işi tildemi / ḳamuġ ḳılġu işke kiŋeş ol emi
KB 6014 küçenmiş bolur kör anıŋ balġamı / isig neŋ yitürgü içürgü emi
KB 6068 sen eḍgü ḳılur sen meniŋ köŋlümi / ölüm utru keldi otı yoḳ emi
KB 6149 sunup tutsa elgiŋ em kök közin / başıŋ kökke tegse yana yirde sen
KB 6167 aya kiŋ yorıḳlıġ boḍun öktemi / ölüm yetgelir terk otı ḳıl emi
KB 6174 munuḳı körür sen meniŋ ḫalimi / saŋa bolsu ‘ibret otı ḳıl emi
KB 6361 yime yaḳşı aymış kişi öḍrümi / cefaçı et özke otı hem emi