İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳol- fiil

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳol- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳolsa 55 (KB, KuT, DLT) · kolsa 1 (KB)
  • ḳolup 14 (KB, KİP) · qolup 1 (ShoR)
  • ḳolġıl 6 (KuT) · kolġıl 1 (Mait)

Çekimli biçimler (45):

KB Kutadgu Bilig

148 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 4 tiledi törütti bu bolmış ḳamuġ / bir ök bol tidi boldı ḳolmış ḳamuġ
KB 39 sini ḳoldı tün kün bu emgek bile / anı ög sen emdi sewinçin tile
KB 204 sözüm sözlemişke saŋa eymenü / özüm ‘uzri ḳoldı saŋa uş munu
KB 380 seniŋdin ḳolup küç bu söz başladım / tükel ḳılġuḳa küç sen ök bir iḍim
KB 434 erej ḳolsa emgek tutaşı barır / sewinç ḳolsa ḳaḍġu tutaşı yorır
KB 692 törümiş neŋ erse yoḳalġu turur / törütügli ḫaliḳ ne ḳolsa ḳılur
KB 899 … I AY TOLDIḲA / / ilig aydı eḍgü talu neŋ turur / talu neŋni tutçı talular ḳolur
KB 1110 du’a ḳıldı ilig kör açtı tilig / şifa ḳoldı rabdın kötürdi elig
KB 1432 özüŋ ḳolsa iki ajun begliki / bu biş işke yaḳma bu ol yigliki
KB 1811 bayat fazlı ḳolġu kerek ḳul ḳamuġ / bayat fazlı bolsa açıldı ḳapuġ
KB 1892 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı tatıġ / köŋül arzu ḳolsa bekürtse ḳatıġ
KB 2397 muŋuḳmış kişiler ölümüg ḳolur / ölümüg ḳoluġlı er öldrü ölür
KB 2438 tüpi eḍgü bolsa er eḍgü bolur / bu eḍgü kişi ḫalḳḳa eḍgü ḳolur
KB 2794 közün körse ötrü köŋül arzular / köŋül arzu ḳolsa anı kim yıġar
KB 2888 telim türlüg otlar anıŋda bolur / yigü yalġaġu ot ya içgü ḳolur
KB 3027 bu dünya tilese ülegü kümüş / ḳalı ‘uḳbi ḳolsa bu ol hem yuluş
KB 3187 XXXIX. KÜN TOĠDI İLİG OḌĠURMIŞḲA BİTİG BİTİP IḌMIŞIN AYUR / / devat ḳoldı kaġıd bitidi bitig / bitig birle itti işiŋe itig
KB 3245 kişi eḍgüsi bu öz asġın ḳoḍup / kişi asġı ḳolsa kör emgek yüḍüp
KB 3484 seniŋdin ḳolur men bu işke kiŋeş / bilig birle sen bu kiŋeşke teŋeş
KB 3597 bir arzu yitürse taḳı bir ḳolur / taḳı birni bulsa tükel beg bolur
KB 3756 tiriglik ḳolur men özüm ölgüsüz / yigitlik tiler men ḳarı bolġusuz
KB 3830 ḳolup birmegü neŋni ḳolma küçün / tilep bulmaġu neŋ tileme küçün
KB 3870 köŋül arzu ḳolsa negü erseni / emi ol tilekke tegürse anı
KB 3915 özüŋ ḳoldı erse bu zahid atın / atıŋ boldı zahid özüŋ taġ ḳatın
KB 3976 özüŋ ‘uḳbi ḳolsa ay zahid bulur / muyan eḍgü mundın iletse bolur
KB 4300 ḳalı ḳolsa sen söz yorıḳ bolġusın / ayıttuḳta sözle köni bolsu çın
KB 4382 taḳı ḳolsa cebr-ü muḳabel oḳı / yime oḳlidis ḳapġi yetrü toḳı
KB 4445 negü ḳolsa birgil kerek bolsa al / köni kördüm uş bu ḳutu bilmez al
KB 4492 beḍütgey tilin köŋli neŋke bolup / kötürgü kerek neŋ tilese ḳolup
KB 4516 közüŋni küḍezgil köŋül kolmaġay / köŋül ḳolmasa öz bulun bolmaġay
KB 4862 ḳalı ‘uḳbi ḳolsa yorıḳı bu ḫal / ḳalı dünya ḳolsa bilir sen tükel
KB 4887 yunup ḳıldı yatġu namazın turup / töşek ḳoldı yattı yaraġın körüp
KB 5014 atın mindi keldi iligke turup / tüşüp kirdi ilig tapa yol ḳolup
KB 5123 negü tir eşitgil yazuḳluġ ḳulı / yazuḳın bilip ‘uzri ḳoldı tili
KB 5237 erej eḍgü ḳolsa yorı eḍgü bol / üküş ni‘met içre yorı meŋü bol
KB 5542 bayuġay boḍun il itilgey orun / neçe ḳolsa ḳaznaḳ hazine urun
KB 5673 töşek ḳoldı yattı uḍıdı uzun / belirtlep oḍundı özi yalŋuzun
KB 5836 ḳaḍaşım bu kün anda yalŋuzluḳun / du‘a birle bizni ḳolur muŋluġun
KB 6046 uçup kökke örlep tükel aġduḳuŋ / tilek birge teŋri negü ḳolduḳuŋ
KB 6499 ḳalı dünya ḳolsa yolı uş unu / apaŋ ‘uḳbi ḳolsa izi uş munu

Aynı gövdeden maddeler

“kol” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).