İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

asıġ isim

Tanım

  1. Yarar, fayda, kazanç; “asıġ tusu” yarar ve fayda: “nomḳa ulaġ sapaġ asaġ tusu ḳılmış bolalım” öğretiye sürekli yarar sağlamış olalım; “tınlıġlarḳa asıġ tusu ḳılmaḳı” canlılara fayda sağlaması; “asıġı bar, edgü ol” yararı var, iyidir. Tanıklar: IBKİP2SekMait2AbhTTShoR
  2. KB’de sık olarak “asġı”: “uḳuş bolsa erke kör asġı üküş” ere akıl olursa yararı çok olur; “boḍun asġı” halkın yararı; “öz asġı tiler” kendi çıkarını ister; “asġı yası” yararı ve zararı. Tanıklar: KB4
  3. Kazanç, faiz: “almakları birle ribanı asıġ” faiz kazancını almaları yüzünden. Tanıklar: KuT

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): asıġ — yalın hâliyle 222 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • asıġı 19 (Abh, ShoR, U, KİP) · asıgı 1 (IB)
  • asag 17 (Mait) · asaġ 4 (Sek, Mait)
  • asıġlar 7 (KB, KuT, Abh) · asıglar 1 (KB)
  • asıġḳa 4 (KuT, KB, Abh) · asıgka 1 (Mait)

Çekimli biçimler (30):

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 494 Utru turup yaġdı aŋar kiş oḳı çıġılwar / Aydım asıġ ḳılġu emes sen taḳı (bar) yalwar

Aynı gövdeden maddeler

“asıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).