KT sözlüğü · madde
er isim
Tanım
- Er, erkek; adam, kişi: “bilig bilse ötrü yırar erde ig” (insan) bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır; “ögü bilmez erke ögüt ögretür” akıl bilmeyene öğüt öğretir; “ḳuş ḳanatın er atın” kuş kanadıyla, er atıyla (yükselir); “bėg ėr yuntıŋaru barmiş” bey adam atına doğru gitmiş. Tanıklar: IBDLTAH
- Asker, savaşçı; yiğit: “süŋüşde tutup on er ıdtım” savaşta tutup on asker gönderdim; “ḳuşu totoḳ birle süŋüşmiş erin ḳop ölürmiş” Kuşu Tutuk ile savaşmış, askerlerini hep öldürmüş; “ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er” erdemli yiğit herkese yarar. Tanıklar: ŞUKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
erte/ėrte (sabah) N:erte maddesine, erkeki N:erkek maddesine taşındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): er — yalın hâliyle 709 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- er 697 (KB, EÇS, DK, AH) · ėr 12 (IB, U)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →KT Kül Tigin Yazıtı
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT D 12 | ḳ(a)ŋ(ı)m ḳ(a)ġ(a)n : yeti y(e)ġ(ı)rmi | (e)r(i)n | : t(a)ş(ı)km(ı)ş : t(a)şra : yor(ı)yur : tėy(i)n : kü (e)ş(i)d(i)p : b(a)l … |
| KT D 12 | … ıḳd(a)ḳı : t(a)ġıḳm(ı)ş : t(a)gd(a)ḳı : inm(i)ş : tir(i)l(i)p : y(e)tm(i)ş | (e)r | bolm(ı)ş : |
| KT D 13 | … )ġ(a)ru : sül(e)p : ti[r]m[(i)ş : ḳubr(a)t [m(ı)ş : k](a)m(a)ġı y(e)ti yüz | (e)r | : bolm(ı)ş : y(e)ti yüz (e)r : bol(u)p : (e)ls(i)r(e)m(i)ş : ḳ(a)ġ(a)ns(ı) … |
| KT D 13 | … )ş : ḳubr(a)t [m(ı)ş : k](a)m(a)ġı y(e)ti yüz (e)r : bolm(ı)ş : y(e)ti yüz | (e)r | : bol(u)p : (e)ls(i)r(e)m(i)ş : ḳ(a)ġ(a)ns(ı)r(a)m(ı)ş : bod(u)n(u)g : küŋ … |
| KT D 31 | um(a)y t(e)g : ög(ü)m : ḳ(a)tun : ḳuut(ı)ŋa : in(i)m : kül tėġ(ı)n : | (e)r | (a)t bultı : (a)ltı y(e)ġ(ı)rmi : y(a)şıŋa : (e)çim ḳ(a)ġ(a)n : ėlin : tör … |
| KT D 34 | ul(u)g irḳ(ı)n : (a)zḳıńa : | (e)r(i)n | : t(e)z(i)p : b(a)rdı : |