AH sözlüğü · madde
adın sıfat
Tanım
- Başka, diğer, öteki: “bar adın orunta sözlep” başka yerde söyleyip; “adın kişilertin tıdıġ bar” başka kişilerden engel var; “aḍın yol” başka yol. Tanıklar: AbhTT
- Başkası, özge kişi; “öz” karşıtı: “adınlarḳa asıġlıġ işig işletiŋiz” başkalarına yararlı iş yapın; “özli adınlınıŋ ḳaraŋġusın” kendisinin ve başkasının karanlığını. Tanıklar: AbhTT
- (-DAn, -nIŋdA ile) -den başka, -den gayrı: “seniŋdin aḍınḳa” senden başkasına; “munda aḍın” bundan başka; “yoḳ oŋ anda aḍın” ondan başka çare yok. Tanıklar: AbhKB2DLTAH
- “adın öŋi” ayrı, farklı: “adın öŋi öçmeklertin” başka, ayrı sönüşlerden. Tanıklar: Abh2ShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adın — yalın hâliyle 423 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- adın 258 (Abh, Mait, U, EÇS) · aḍın 164 (KB, KuT, AH, DLT) · ad’ın 1 (Abh)
- adınḳa 33 (Abh, U) · aḍınḳa 10 (KB, KuT, DLT)
- adınlarḳa 20 (Abh, U, ShoR) · aḍınlarḳa 1 (KB)
- adınlar 12 (Abh, ShoR, U) · aḍınlar 4 (AH, KuT, KB)
- adınlarıġ 4 (Abh, AO) · adınlarıg 1 (Mait)
- aḍınḳı 3 (KuT) · aḍınkı 1 (KuT)
Çekimli biçimler (26):
Bağlamlar
Bütün geçişler (4) →AH Atebetü’l-Hakâyık
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 113–116 | … şni ökünmez kiḍin ḳamuġ türlüg işte biligsiz oŋı ökünç ol aŋar yoḳ oŋ anda | aḍın | |
| AH 197–200 | bu kün bar yarın yoḳ bu dünya neŋi meniŋ timişiŋ neŋ | aḍınlar | oŋı ḳamuġ tolġan irlür tükel eksiyür ḳamuġ abadannıŋ ḫarab ol soŋı |
| AH 273–276 | ḳamuġ ḳazġanıġlı ajun malını yiyümedi bardı körüŋ halini tişisi ḳalıp bir | aḍın | er bile ol anda yatıpan birür sanını |
| AH 465–468 | … im kitabnı mėva‘iz mėsėl oḳısa tatır til yimiş teg ‘asėl kim erse bu sözke | aḍınlar | sözin teŋ ese teŋgedi dürüstḳa bėdėl |
Aynı gövdeden maddeler
“adın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).