AH sözlüğü · madde
aġız isim
Tanım
- Ağız: “aġızları birle ayurlar” ağızlarıyla söylerler; “aġız aġrıġ igig” ağız ağrısı hastalığı; “ḳızıl aġzı ḳan teg” kırmızı ağzı kan gibi; “aġızlarıntın ört yalın öner” ağızlarından alev çıkar. Tanıklar: MaitUKB
- “aġız til” ağız ve dil, söz: “aġız til bezeki köni söz turur” ağzın, dilin süsü doğru sözdür. Tanıklar: AH2
- “adı ködrülmiş altun aġızın” Yüce Buda’nın altın ağzıyla (söylenmiş söz). Tanıklar: Abh
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aġız — yalın hâliyle 10 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- aġız 9 (KB, TT, AH, U) · agız 1 (Man)
- aġzı 3 (KB, DLT) · agzı 2 (IB)
- agzın 2 (Mait) · aġzın 2 (Huast, DLT)
Çekimli biçimler (18):
Bağlamlar
Bütün geçişler (2) →AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 153–156 | tili yalġan erdin yıraḳ tur teze keçür sen me ‘umrüŋ könilik öze | aġız | til bezeki köni söz turur köni sözle sözni tiliŋni beze |
| AH 161–164 | köni söz ‘asėl teg bu yalġan basa basal yip açıtma | aġız | yi ‘asėl bu yalġan söz ig teg köni söz şifa‘ bu bir söz ozaḳı urulmış mėsė … |