BK sözlüğü · madde
bilge sıfat
Tanım
- Bilge, bilgili, akıllı: “biligsiz otın sen ay bilge ḳuta” ey bilge, bilgisizin derdine sen deva ol; “anıŋ ara bir bilge kişi” onların arasında bilge bir kişi; “bilge tunyuḳuḳ ben özüm” ben kendim Bilge Tunyukuk; “türük bilge ḳaġan” Türk Bilge Kağan; “bilgelerke” bilgelere. Tanıklar: KTBKT2KİPKB
- “bilge bilig” bilgelik (prajñā): “ormaġlıġ bilge biliglig” olgun bilgelikli; “bir bilge biligin kutrulmış” bilgelikle kurtulmuş; “tükel bilge” her şeyi bilen (Buda’nın sanı): “tükel bilge biliglig tŋri tŋrisi burḫan” her şeyi bilen tanrılar tanrısı Buda. Tanıklar: HuastKİPSek3Mait3Abh3ManUSukhShoRKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bilge — yalın hâliyle 569 kez
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →BK Bilge Kagan Yazıtı
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK D 1–2 | … ş : b(a)rkin [……………….] t(e)ŋri t(e)g : t(e)ŋri : y(a)r(a)tm(ı)ş : türük, : | bilge | : ḳ(a)g(a)n : / s(a)b(ı)m : [k](a)ŋ(ı)m : türük bilg[e] [ḳ(a)g(a)n […..……… … |
| BK D 1–2 | … (a)tm(ı)ş : türük, : bilge : ḳ(a)g(a)n : / s(a)b(ı)m : [k](a)ŋ(ı)m : türük | bilg[e] | [ḳ(a)g(a)n […..…………….(a)l]tı / sir : toḳ(u)z oġ(u)z : (e)ki (e)d(i)z k(e)r … |
| BK D 4 | (e)kin (a)ra : idi oḳs(u)z : kök türük : iti (a)nça : ol(u)rur (e)rm(i)ş : | bilge | : ḳ(a)g(a)n (e)rm(i)ş : (a)lp ḳ(a)g(a)n : (e)rm(i)ş : buyruḳı <y(ė)me > bi … |
| BK D 4 | … ge : ḳ(a)g(a)n (e)rm(i)ş : (a)lp ḳ(a)g(a)n : (e)rm(i)ş : buyruḳı <y(ė)me > | bilge | : (e)rm(i)ş (e)r(i)nç : (a)lp (e)rm(i)ş (e)r(i)nç : b(e)gl(e)ri y(ė)me : b … |
| BK D 19 | … rük : bod(u)n : (e)rt(i)n : ökün : kür(e)güŋ(i)n : üç(ü)n : ig(i)dm(i)ş: < | bilge> | ḳ(a)g(a)n(ı)ŋa : (e)rm(i)ş : b(a)r[m(ı)ş : |
| BK G 13–15 | t(e)ŋri t(e)g : t(e)ŋri : y(a)r[(a)t]m(ı)ş : türük : | belge | : [ḳ(a)g(a)n] : s(a)b(ı)m : ḳ(a)ŋ(ı)m : türük: : belge : ḳ(a)g(a)n : ol(u) … |
| BK G 13–15 | … a)t]m(ı)ş : türük : belge : [ḳ(a)g(a)n] : s(a)b(ı)m : ḳ(a)ŋ(ı)m : türük: : | belge | : ḳ(a)g(a)n : ol(u)rtuḳınta : türük : (a)mtı : b(e)gl(e)r : kėsre : t(a)rd … |
| BK G 13–15 | öz(ü)me : bunça […………..] / (G-B) [ — | belge) | ḳ(a)g(a)n : b[it(i)gin] : yol(lu)g tėgin : bit(i)d(i)m : |
| BK B 1–2 | [ ]üze[ ] | belge | : ḳ(a)g(a)n : u [çdı] |
Aynı gövdeden maddeler
“bilge” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).