ŞU sözlüğü · madde
ayıt- fiil
Tanım
- Sormak: “ayıttı bu ḫacib sözin yetrürek” hacip sözünü sürdürerek sordu; “bilirke ayıt tüş, ayıtma kiçe” rüyayı bilene sor, gece sorma; “ayıtma maŋa” bana sorma; “ayıtmazda aşnu sözüg sözlese” sorulmadan önce söz söylerse; “sezik ayıtsar” şüphelenip sorarsa; “toyınlar ayıtı ötünürler” rahipler sorarak arz ederler. Tanıklar: MaitManKB4
- (“inçe tėp ayıt-” biçiminde) şöyle diye sormak, söylemek: “teŋri burḳanḳa inçe tėp ayıtu tėginti” Tanrı Buda’ya şöyle diye sordu; “tapıġçılarıŋa inçe tėp ayıtdı” hizmetçilerine şöyle dedi. Tanıklar: KİPU
- (AH) Söylemek, dile getirmek: “ġalat ma‘nilerni ayıtmış” yanlış anlamlar söylemiş; “kaşġari til bile ayıtınış” Kaşgar diliyle söylemiş. Tanıklar: AH2
- (KB) “emanet … ayıtġa saŋa” (Tanrı) emaneti senden soracak.
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ayıt- — yalın hâliyle 11 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ayıtmışḳa 1 (U) · ayıtmışka 1 (KB)
Çekimli biçimler (40):
ayıttı 25
ayıtdı 21
ayıtġu 18
ayıtmış 11
ayıtduḳta 8
ayıtma 6
ayıtġıl 6
ayıtdım 5
ayıtmazda 4
ayıttuḳta 4
ayıtġay 4
ayıtu 3
ayıttıŋ 3
ayıtsa 3
ayıtsar 2
ayıtmadı 2
ayıttım 2
ayıtmaḳ 2
ayıtı 2
ayıtmışḳa 1
ayıtdıŋ 1
ayıtmazun 1
ayıtmaġuluḳ 1
ayıtmasa 1
ayıtmaḳta 1
ayıtmaz 1
ayıtmışda 1
ayıtur 1
ayıturlar 1
ayıtursen 1
ayıtzun 1
ayıtġa 1
ayıtġalı 1
ayıtmışka 1
ayıtmışnı 1
ayıtġuluḳ 1
ayıtayın 1
ayıtdıŋız 1
ayıtınış 1
ayıtıp 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (1) →ŞU Şine Usu Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU D 7 | … belgümin bitigimin anta yaratıtdım ançıp ol yıl küzin ilgerii yondim tataŋ | ayıtdım | tabışġan yıl |
Aynı gövdeden maddeler
“ayıt” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).