Derlem sözlüğü · madde
and isim
Tanım
- Ant, yemin: “iḍiŋ tuta and” Rabbin adına ant olsun; “and key birürler” ant ve söz verirler; “bu and tutġuçı” bu yemini tutan; “andlarıŋız” yeminleriniz, antlaştıklarınız. Tanıklar: KuTKBDLT
- “ant antıḳ-” ant içmek: “satıġ yuluġ oġrınta ant antıḳtımız” alışveriş sırasında yemin ettik; “ḳut ḳolup ant antıḳmışı” kut dileyip içtiği ant. Tanıklar: KİPMait
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): and — yalın hâliyle 13 kez
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (36) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
27 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/10a2 | … ıldımız miras oġlanlar andın kim ḳoḍtı ata ana hem yaġuḳlar anlar kim badı | andlarıŋız | bėriŋ olarḳa ülüşlerini ol taŋrı erür ḳamuġ neŋ üze tanuḳ |
| Ku. T. 29/9b3 | 13 toḳuşmaz mu sizler boḍun birle kim yardılar / sıdılar | andlarını | oġradılar yalavaçnı çıḳarmaḳḳa olar oġradılar evvel yolı ḳorḳar mu siz ola … |
| Ku. T. 30/48b1 | 38 andıḳtılar. taŋrı tuta | andlar | ḳatıġlanmaḳlarça: ḳopurmas taŋrı anı kim ölse. andaġ vaʿdeʾi anıŋ üze köni … |
| Ku. T. 34/64a2 | 44 alġıl elgiŋ birle bir baġ cefan urġıl anıŋ birle | andıŋ | sıma biz bildimiz anı sergen nėme körklüg ḳul ol keḍ yanġan |
| Ku. T. 37/87a1–2 | 23 yer kök iḍisi tuta | and | ol ruzi rast anıŋ meŋizlig kim sözleyür sizler |
KB Kutadgu Bilig
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlarKİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 177 | ḳut ḳolup | ant | antıḳmışı taluy ögüzde teriŋrek ol .. |
| KİP 178–179 | kolti sanınça burḳanlarḳa tapınıp . . | antıḳa | ḳut ḳolmış ėrür .. |
U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II Y. 52,2 – IX 57- 12–14 | birök seniŋ küçüŋ yėtmese . . . [r] | ant | . . [a] oḳ mėni üntekil vjır-lıġ oḳın tuşḳuru t . . [o]ḳıp . . [o]l yekke … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.061.24–26 | satıg yul(ug) ogrınta | ant | antıḳtımız.. bir edig tavarıg alış bėriş ogrınta öŋi öŋi meŋzin tegşürüp |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 459 | Bıçġas bitig ḳılurlar / | And | key yeme birürler / ḫandın basut tilerler / Basmıl Çomul tirkeşür |
Abh Abhidharma (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 157 | anın bilmiş kergek | antı | uġra -mış üçün şasdr yaradġalı anın ögmiş erür. |
Aynı gövdeden maddeler
“and” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).