baḳ- fiil

196 geçiş 31 biçim 7 eser KB KuT DLT AH Mait Abh ShoR Anlam haritasında göster

Tanım

Bakmak, göz atmak: “yıraḳ baḳıp ḳara kördim” uzağa bakıp karaltı gördüm; “yer içinde yoruŋlar, baḳıŋlar” yeryüzünde gezin, bakın; “kör baḳın” bak, gör; “tübüŋke baḳın” aslına bak; “ḳıya baḳma” yan bakma; “ḳıya baḳnu tur” sakınarak yan dur (?); “yüziŋe baḳayı” yüzüne bakayım; “baḳıġlı oḳıġlı” bakan ve okuyan; “baḳıġlılarḳa ürüŋ boldı” bakanlara ak göründü. Tanıklar: KuT KB5 DLT AH
Dikkat etmek, gözetmek; yönelmek: “ḳatıġlan, taşırtı ḳamuġ işke baḳ” çalış, dışarıdaki bütün işlere bak; “bilge erig bulup sen baḳḳıl anıŋ taparu” bilge bir adam bulup ona yönel; “özüŋke baḳa kör” kendine bakıp gör; “bayat fazlıŋa bir baḳa kör” Tanrı’nın lütfuna bir bak. Tanıklar: KB3 DLT

DLT “balıḳ telim baḳa turur” ve ShoR “müyüz baḳa” örneklerindeki baḳa ‘kurbağa’ anlamındadır (baġa maddesine bakınız).

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): baḳ- — yalın hâliyle 7 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

Çekimli biçimler (30):

136 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

KB 81	bu öḍte ajun öz öziŋe	baḳıp	/ küwenip sewinip eḍiŋe baḳıp
KB 1140	ölüm bir teŋiz ol uçı yoḳ tüpi /	baḳa	körse yetrü tüpi yoḳ batıġ
KB 2247	isiz bolmaġınça bu begler	baḳın	/ isizig yaḳurmaz özinġe yaḳın
KB 4355	LII. OTAÇILAR BİRLE ḲATILMAḲNI AYUR / / bularda basa ḳaç ḳutu bar aḍın /	baḳa	körse bilgi biligde öŋin
KB 5415	tirigke aḍın hiç yoḳ erse ḳıyın / tap erdi bu açıḳ ölümke	baḳın

40 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Ku. T. 25/8a3	137 çın-oḳ keçti sizde öŋdin yollar yoruŋlar yer içinde	baḳıŋlar	neteg boldı yalġançılarnıŋ soŋı
Ku. T. 28/6a1	108 tarttı elgini ançada ol ürüŋ boldı	baḳıġlılarḳa
Ku. T. 30/46b3	… itti taŋrı olardın kimke seza boldı anıŋ üze yolsuzluḳ yorıŋlar yer içinde	baḳıŋlar	neteg erdi yalġan tutġuçılarnıŋ soŋı
Ku. T. 34/10b3	49	baḳmazlar	mu meger bir cebreʾil ünike tutar olarnı olar ḫaşmlaşurlar erken
Ku. T. 36/29b2	… sen olarnı ʿarza ḳılınġaylar anıŋ üze başların ḳoḍı kemişmişler uçuzluḳdın	baḳġaylar	yaşru közdin ayġaylar anlar kim taptılar: bütünlükin ziyanlıġlar anlar tur …

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

DLT I, 455	Aġa büktir üze yordım / Yıraḳ	baḳıp	ḳara kördim / Anı bilip taḳı bardım / Tükel yaġı tozı toġdı
DLT III, 295	Kördi meni emleyü /	Baḳtı	maŋa imleyü / Ḳaldım köŋül tumlıyu / Ḳaḍġu meni torġurur
DLT III, 194	Yaruḳ yulduz tuġarda odnu kelip	baḳar	men / Satulayu sayraşıp tatlıġ ünün ḳuş öter
DLT II, 249-250		Baḳmas	boḍun sewüg-süz yudḳı yuḍı saranḳa / Ḳazġan olıç tüzünlük ḳalsun çawıŋ yar …
DLT III, 271	Yaġıŋ tapa titrü	baḳıp	bögdeŋ bile / Uġrap ḳalı kelse saŋa ḳarşı süle

AH 77–78	bezedim kitabnı nėvadir sözün	baḳıġlı	oḳıġlı asıġ alsu tip
AH 97–100	biliglig biriŋe biligsiz miŋin teŋegli teŋedi biligniŋ teŋin	baḳa	körgil emdi uḳa sınayu ne neŋ bar bilig teg asıġlıġ öŋin
AH 217–220	bu ajun ma körmekke körklüg taşı vėlikin içinde tümen na-ḫoşı	baḳıp	taş bezekin körüp sen muŋa köŋül bamaḳıŋ bil ḫata‘lar başı
AH 369–372	ne iş utru kelse aŋa keḍ	baḳın	ol işniŋ öŋini soŋını saḳın sevinç erse kiḍin köŋül tut aŋa ökünç erse and …

Mai.Tek.010.37–43	amtı sėnite taḳı yoḳ çıġay ınka erü(r-) -men bėş	baḳar	teŋinçe tavarı(m) yoḳ kanta taḳı bėş yüz yaratmaḳ bėrü uġay-men burkıraḳ y …
Mai.Tek.011.12–15	kaçan neŋ ezük söz--lemeçi-men bir	baḳar	teŋinçe edim tavarım yoḳ bėş yüz baḳar taḳı kanta (b)ulġay bulġanıp terkiş …
Mai.Tek.011.12–15	kaçan neŋ ezük söz--lemeçi-men bir baḳar teŋinçe edim tavarım yoḳ bėş yüz	baḳar	taḳı kanta (b)ulġay bulġanıp terkişlenip niridani braman inçe tėp tėdi

… l çoġluġ yalın-lıġ ridi-lar-ı üz-e körüp küyü küzedü tud -zun-lar tėp又körü

baḳ-a

küyü küzedü tudzun-lar mini tėp yme/tėr ::

inça ḳ(a)ltı müyüz

baḳa

uz alın altaġın ::

“bak” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).