Tanım
- -den beri: “tümen yılda berü tul erdim” on bin yıldan beri dul idim; “yėr teŋri törümişte berü” yer gök yaratıldığından beri; “eŋ ilki sansız tümen ajunta berü” ilk sayısız varoluştan beri; “nirvan bulġınça’ḳadegi berü” nirvanaya erişinceye dek. Tanıklar: KPAbhKB
- Beri, bu yana: “baştın berü adakka tegi okıdım” baştan sona dek okudum; “berü kel maŋa” bana beri gel; “sansarnıŋ berü evrilmekin” sansaranın bu yana dönüşünü; “keldi berü tıġraġı” yiğidi beri geldi; “anta berüki” bu yandaki; “üsdürti berüki” yukarıda anılan. Tanıklar: TMaitAbhManShoRKBDLT
“kikinç bėrü sözle-”, “bėrü umadımız” örneklerindeki bėrü bėr- (vermek) fiilindendir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): berü — yalın hâliyle 938 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (74) →KB Kutadgu Bilig
33 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 84 | tümen yılda | berü | tul erdim tulas / bu tul tona suçlup örüŋ keḍtim as |
| KB 1941 | maŋa oḳ tapındıŋ kiçigde | berü | / körü ögrenü bildiŋ eḍgü törü |
| KB 3695 | özüm dünyadın ḳaçtı keldi | berü | / yana men negü teg barayın naru |
| KB 3937 | bu aymış sözüm çın erürmü köre / çın erse hava bas | berü | kel tura |
| KB 5664 | ḳalı yarlıḳasa barayın naru / ziyaret ḳılıp terk yanayın | berü |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
18 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.57–61 | … küçinte teŋridem kutı küçi çog yalınları aşıl--maḳı bolzun teŋridem közin | berü | kayıp balıḳ uluşug burkan şazının kop adada küyü küzedü tutmaḳı bolzun.. |
| Mai.Tek.010.28–29 | aya yavaşım kim meniŋ kiçigde | berü | yıgmış kazġanmı(ş) edim tavarım erdi erser.. |
| Mai.Tek.025.05–08 | ol üdte | berü | alku çambudvip uluştaḳı tınlıglar.. üküş türlüg buyan edgü kılınç (kı)lurl … |
| Mai.Tek.103.08–13 | anta--da | berü | tujit teŋri yėrinteki yıl sanasar tükel tört mıŋ yıl ertdi ... yalaŋuḳ san … |
| Mai.T-11.9a.02–10 | … r .. ne üçün m(e)n b- … … -d- … bėr budıḳ sıp almaz … … … oḳ sansaz ajunda | berü | edgü dintar- larḳa esir-gençsiz köŋ- ülin buşı bėrür .. |
Abh Abhidharma (Shogaito)
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 170–171 | … ġar üçün birök kėnki tıldaġ-ıġ tuda söz-leser ulatı nirvan bulġınça’ḳadegi | berü | . |
| Abh.Sho. 473–476 | 上来 所釋üsdürti | berü | yörgüçi-niŋ abipiray-ı bolur üç türlüg amtı şasdr yaradġalı uġraduḳ-ta tėp … |
| Abh.Sho. 858–861 | … sız adırdın-taḳı kirsiz bilmemekig anılayu oḳ tarġarmaduḳ üçün tėp üsdürti | berü-ki | şasdr-taḳı girant-ıġ munda basa (ḳodı) böle adırtlayu yörer. |
| Abh.Sho. 1108 | başlaġ-sız-tın | berü(-ki) | bėş yükmek-ler-niŋ kşan kşan sayu ulalmaḳ -ı erür. |
| Abh.Sho. 2478–2479 | üsdür-ti | berü | sıp saçıp ḳavırasınça körgidmiş boldı buluŋ yıŋaḳ teŋinçe taḳı yme bolsar … |
Man Manichaica I-III
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-275–278 | man astar h(i)za baştın | berü | adakka tegi okıdım |
| T II D 173a2-428–432 | sizinte adr(ı)ltukda | berü | ol y(a)rlagkançuçı körtle münsüz y(a)ruk körküŋüzün ol kölüŋ aykı s(e)vigl … |
| T II D 173a2-440–444 | üküş üdte | berü | emgenmiş emgek(e)-mezin unıtalam m(e)ŋigü m(e)ŋigü sevinçlig ögrünçlüg ⟦T … |
| T II D 172a-540 | anıg köŋülte | berü | sizni s(e)ver |
TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III D 2601-4 | yüz yüzegütin | berü | kirtgünçin . yükünmiş sayu arızun . |
| T III D 2607.-116–117 | ilkite | berü | kirik . . . ufşaḳ ḳılınç -lıḳ . ikirçgü köŋül-lüg yalŋuḳlarḳa [.] . . . at … |
Sek Sekiz Yükmek
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.014 (IIc) | -lar bir ikintike turḳaru ’eŋ’ilki samsız tümen ajunta | berü | |
| Jut.Sek.T-1.203 (Ia) | bitig teg sansaz tümen ajunta | berü | unutmatın ıçġınmatın |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT III, 65 | Yandı erinç uġraġı / Keldi | berü | tıġraġı / özi ḳuyı oġruġı / Alplar ḳamuġ tirkeşür |
| DLT I, 219 | Keldi | berü | arturu / Birdi ilin ertürü / Munda ḳalıp olturu / Bükri bolup ün büter |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 5. 1 | ötrü ayaġqa tegimlig bodistv sansarnıŋ | berü | evrilmekin uqup naru tevrilmekin emgeksiz uçuz uqar : |
| Sho.Rosia 7.2 /60–87 | … ḳ üz-e ö[grünçüg sevinçig] êyin bolsar burḫan-ḳa 不聞 eşidmetük-te 随先所 [///] | berü | eşidip teginmiş-in tutumış-ın 重誦習 ḳantayu oḳın[u ögretinü ///] tegimiş tut … |
T Tunyukuk Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 45 | … )ġ(a)nḳa [(a)nç(ı)p m(a)nçud : s(a)ḳa]: t(e)zik : toḳ(a)r sın ⟨…⟩ / (a)nta | b(e)rüki | : (a)şoḳ b(a)şl(ı)ġ sogd(a)ḳ : bod(u)n : ḳoop k(e)lti: / yük(ü)nti: [ögti? … |
KP Kalyanamkara Papamkara
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP V-6 | ḳaŋı ḳan inçe tėp yarlıġ-ḳadı amraḳ ögüküm yėr teŋri törümişte | berü | bay yeme bar yoḳ çıġay yeme bar ḳayu-sıŋa emgekte ozġurġay sėn |