Tanım
- Put, idol: “taŋrıda adın butlarḳa yekke” Tanrı’dan başka putlara, şeytana. Tanıklar: KuT
- (Budist, “namo but”) Buda: “namo but, namo darm, namo saŋ” Buda’ya, öğretiye, topluluğa saygı. Tanıklar: KİPSekMait2U
- Bacak, uyluk: “yetilse öḍi kör maŋıtmaz butuġ” vakti gelince bacağı yürütmez. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): but — yalın hâliyle 24 kez
Çekimli biçimler (8):
Bağlamlar
Bütün geçişler (37) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.006.17 | (namo) | but | nam(o) (d(a)rm) (namo) (saŋ) / / / [birinç ülüş] / / ⟦1 = 20 42 227 436 … |
| Mai.Tek.019.59 | namo | but | namo d(a)rm namo saŋ / / / / ? = 223 ... bu / gü / / ... yėg ayıtur-s … |
| Mai.Tek.038.58 | namo | but | namo d(a)rm namo saŋ |
| Mai.Tek.055.06–10 | (namo) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (namo) | but | .. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (amtı) (bu) nomlug savag kitumati (atlıg) ulu … |
| 8a-25 | [namo] | but | . . namo drm . . namo saŋ [mn çuu] taş ygen tutuḳ maitri burḫan-ḳa tuş bol … |
U Uigurica I-IV
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 207.-14–22 | … . prit yėrtinçü--sinte .. asuri oġus-ınta .. inçe ḫltı .. yek .. raksaz .. | buti | .. pisaçi pudani .. katapudani .. apasmari .. it müyüz baġa .. yılan .. ḫa … |
| U II, T. III M. 225-7.-1 | alḳu | buti | yek içkek-lerig tıtdaçı .. adın-lar-nıŋ alḳu türlüg arvıs-ların kesdeçi al … |
| U II, T. III, M. 182-30 | yüz küz öd-ler-ig .. kim-ler . . . . [ḳayu]-lar birök yek-ler | buti | amanizi erser-ler .. buu siksil ḳundaçı-lar ḳarın-taḳı kenç-ig ḫundaçı-lar … |
| U II, T. III, M. 225.- 40.-1 | … ėtkülüg yme .. neŋ ḳaçan erser yek aj--un-ınta .. neŋ raksaz ajun-ınta neŋ | buti | ajun-ınta .. neŋ prit ajun-ınta .. neŋ pisaçi ajun-ınta .. neŋ pudanı ajun … |
| U II, T. II, Y., 48-57 | namo | but | .. .. namo drm namo sang |
KB Kutadgu Bilig
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 1211 | ölügli kişi barça öḍke tutuġ / yetilse öḍi kör maŋıtmaz | butuġ | |
| KB 2710 | bularda naruḳı ḳalın bu ḳutu / bu üçke uḍu bardaçı ol | butu | |
| KB 3635 | büte boldı munda tiriglik yidim / öḍ öḍlek ıḍıp nefs | butını | sıdım |
| KB 3753 | açıġlı toḍuġlıḳa ḳılma tapuġ / negüke ḳılur sen tapuġḳa | butuġ | |
| KB 4115 | yana alma tırŋaḳ aḍışma | butuŋ | / uçuzluḳ tegürgey iletgey ḳutuŋ |
Sek Sekiz Yükmek
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.01 (IIc) | namo | but | namo dram namo saŋ |
| Jut.Sek.T-1.465–466 (Ib) | bügülüg arvış nom bitig bir tegzinç namo | but | namo drm namo saŋ |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarKuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/24b2 | … 1 körmez mü sen anlarnı ḳim bėrildiler ülüş bitigdin biterler taŋrıda adın | butlarḳa | yekke hem ayurlar anlarḳa kim tandılar bu ögür köni yolluġraḳ anlardın kim … |
| Ku. T. 28/18b1 | … eçürdimiz yaʿḳub oġlanlarını deryadın keldiler boḍun üze ulaşu tėrilmişler | butlar | üze olarḳa aydılar: ey musa ḳılġıl bizke taŋrı neteg kim olarḳa taŋrılar. … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 121–124 | … biligsizlik içre ḳanı ḫayr yidi bilig bilmegendin bir ança boḍun öz elgin | but | itip iḍim bu tidi |
Aynı gövdeden maddeler
“but” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).