İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

erki edat

Tanım

  1. Soru ve şüphe edatı: acaba, ki: “negü ḳıldım erki elig men saŋa” sana ne yaptım ki; “ḳayu ta‘at erki uḳumaz munı” hangi ibadet acaba, bunu anlayamaz; “ne ayıg kılınç küçinte bu muntag ajunlarda tugdılar erki” hangi kötü eylemin gücüyle bu tür dünyalarda doğdular acaba; “ne tıltaġın ne üçün teginmek bolur erki” ne sebeple, niçin (böyle) olur acaba; “alı çevişi nėteg ėrki” yolu yordamı nasıldır acaba. Tanıklar: KİPMait2U2KB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): erki — yalın hâliyle 80 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • erki 79 (KB, Mait, U, Abh) · ėrki 1 (KİP)

Çekimli biçimler (0):

KB Kutadgu Bilig

41 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 369 negü ḳıldım erki elig men saŋa / nelük türdüŋ emdi bu öçke maŋa
KB 1391 küder ol ajunda sarta iki yol / bu iki yoluŋda ḳayu erki yol
KB 3305 nelük keldiŋ erki olarnı ḳoḍup / boḍun yüklerin sen boyunḳa yüḍüp
KB 5687 negü ḳaḍġu tegdi ne erki ḫalıŋ / maŋa sözlegil söz sen açġıl tiliŋ
KB 6233 saŋa kim tegürdi bu ḳaḍġu saḳınç / negü erki ḫaliŋ sözüŋ ne erinç

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.004.59 kayu erki kim ... ... -i kü kelig (erdem) / / ? = 93 182 224 körklüg altı kızlara …
Mai.Tek.013.08–13 kim erki tözünüm bu yėr suvda tüpüg uḳġuçı kayu erki töpüdin tüşmek--in bilgüçiler …
Mai.Tek.043.19–21 … yine inçe saḳınç saḳınur kayu kayu törüler bolmışka karım(aḳ) ölmek bolur erki ne tıltagda ötrü karı-
Mai.Tek.079.19–26 bilip uḳup ayıḳ kılınç(ları kaç) türlüg bolur erki ... / - ... inçe tėp / - ... ... (eşi)dip bėş ... / / arka türlüg krmap …
Mai.Tek.112.42 … le ınallar inçge kırkınlar birle ... kılınç kü(çinte) ... ... - / / nurlar erki ... ötrü ... maytrı burkan köp kalın kuvragnıŋ sizıḳlerin tarkarġa--lı erü …

U Uigurica I-IV

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II B1-7-17 ne tıltaġın ne üçün teginmek bolur erki
U II, T II Y 10-24 alı çevişi neteg erki tŋrim [tŋri burḫan inçe] tėp yrlġ-ḳadı
U II, T. II Y. 52,1- III 21-2–3 tüzünlerim br . . . [ḫma]dati ėlig niŋ körünçlügi ḳayu erki
U II, T. III M. 207 a II.-38–42 … . . toḳa teglüg yme bolḳai tėp . . tŋri-ler ėligi-y-a aŋa mn neteg ḫılayın erki
U II, T. III M. 207 a II.-43–48 … sidip ertiŋü adınu muŋadu . . bu tŋri urı-sı ḫayu yėti ajun--larıġ teginür erki

Abh Abhidharma (Shogaito)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 169 aġır ayançaŋ bolmaḳ-ıġ söz-lememeki yme negü erki tėp tėser.
Abh.Sho. 174–176 … a yene şasdr-nıŋ başında tŋri burḫan-ıġ ög -mek-niŋ anıŋ tıldaġ-ı yme negü erki tėptėser.
Abh.Sho. 425–428 … açı<-sın tėp> 或體尊高者何azu -ça yme et’öz-i-niŋ yėg ayaġuluḳ bolmaḳ-ı yme negü erki tėptėser.
Abh.Sho. 440 azu-ça yme yėg ayaġuluḳ bolmaḳ-ı yme negü erki tėp tėser.

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 178b. 180-7–16 erki sn . altun -luġ yinçülüg ḫap yėrte yatıp yürür erki sn . yinçülüg monçuḳla …
T II D 178b. 180-7–16 erki sn . altun -luġ yinçülüg ḫap yėrte yatıp yürür erki sn . yinçülüg monçuḳlar tėy-ü siḳtayu . aġusı küçetip . ad // ı ernii yirü …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 8.3 /33 alp bulġulu 仏 utın/bulur erki tép téser ::
Sho.Rosia 8.3 /113 ne üçün bo ikinti asanki içindeki tuş-nuŋ aḍı ötgürmek tuş tép aḍanur erki tép téser.

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.316 (IId) törüsi inçip edgü yavlaḳ utlısı ne üçün antaġ adruḳ erki tŋrim ötrü tŋri tŋrisi

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 99 alı çevişi nėteg ėrki . .