İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳara

167 geçiş 8 biçim 13 eser KBDLTŞUBKMaitIBKuTT Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳara — yalın hâliyle 1.676 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • kara 1.532 (EÇS, IB, Mait, Man) · ḳara 144 (KB, DLT, ŞU, BK)

Çekimli biçimler (6):

KB Kutadgu Bilig

118 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 22 yaşıl kök bezediŋ tümen yulduzun / ḳara tün yaruttuŋ yaruḳ kündüzün
KB 1429 bularnı saḳınġıl ölümke itin / ökünme yarın bu ḳara yir ḳatın
KB 3193 yaşıl kök yarattı yaruttı kün ay / ḳara tan yaruḳ kün saḳışlıġ yıl ay
KB 4328 telim ḫalḳlar öldi bu boġzı üçün / ḳara yir ḳatında yiyür ot öçün
KB 5559 bularda basa ḳaldı boḍnuŋ ḳara / bularnı törü birle eḍgü köre

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT III, 183 Aġdı ḳızıl bayraḳ / Toġdı ḳara topraḳ / Yetşü kelip Oġraḳ / Toḳşıp anın kiçtimiz
DLT III, 183 Aġdı ḳızıl bayraḳ / Toġdı ḳara topraḳ / Yetşü kelip Oġraḳ / Toḳşıp anın kiçtimiz
DLT III, 219 Kiçe turup yorır erdim / Ḳara ḳızıl böri kördüm / Ḳatıġ yanı ḳura kördüm / Ḳaya körüp baḳu aġdı
DLT III, 359 Bîriŋ maŋa sözkiye / Meŋ-lig ḳara tuzḳıya / Yelwin tutar közkiye / Muŋum meniŋ biliŋ-e
DLT III, 221 Birmiş seniŋ (turur) bil yalŋuḳ tapar ḳarınḳa / Ḳalmış tawar adınnıŋ kirse ḳara orunḳa

ŞU Şine Usu Yazıtı

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU K 8 ertim ḳara ḳum aşmış kögürde kömür tagda yar ügüzde üç tuglıg türük bodun (...)
ŞU K 12 yabġu atadı anta kėsre ḳaŋım ḳaġan uçdı ḳara bodun ḳıılınç s2 . küsgü yıl[ḳa] (...) [aş]dım
ŞU D 5 tay bilge totoḳ yablaḳın üçün bir ėki atlıg yablaḳın üçün ḳara bodunım öltiŋ yėtdiŋ yana içik ölmeçi yėtmeçi sen tėdim yiçe işig küçig bė …
ŞU D 10 … beglari kelti o/u (...) o/uḳ/ḳo/u yėme yaramatm yaġıd[u bėr]miş ürüŋ begig ḳara buluḳıg anı olurmış ḳırḳız tapa er ıdmiş siz taşıḳıŋ çikig taşġarıŋ tėmiş …
ŞU G 11 (...) seleŋeklal t (...) bir yėgirminç ay yėgirmike ḳara buluḳ öŋ[di]n suuḳaḳ yulı anta çigil totoḳ.... ı/i (...)

BK Bilge Kagan Yazıtı

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 2 ḳ(a)ra költe : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z :
BK K 12 … : ḳuut(a)yin : kinl(i)g : (e)şg[(i)tis]in : özl(i)k (a)tin : (a)dg(ı)rin : ḳ(a)ra k[işin] kök : t(e)y(e)ŋin : türük(ü)me : bod(u)n(u)ma : ḳ(a)zg(a)nu: bert( …
BK D 8 türük : ḳ(a)ra : ḳ(a)m(a)g : bod(u)n : (a)nça tėm(i)ş :
BK D 29 [b(a)s]m(ı)l : ḳ(a)ra ⟨…⟩ ḳ(a)rluḳ : bod(u)n : tir[(i)l(i)p / k(e)lti …………………]m : ö[l(ü)rt(ü)m ]
BK D 41 ḳ(a)ra / bod(u)n : ḳ(a)g(a)n(ı)m : k(e)lti

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.068.03–09 anta ötrü kök kalıḳda türlüg tümenlig örtlüg yalınlıg k(ar)a bulıt osu--glug tütünl(üg) ... -ıḳenmiş ulug et-özlüg ul(ıyu) (sı)ktayu ko …
Mai.Tek.082.13–19 kara tag ... - / ulug et-özlüg yaŋalar koptın sıŋar kelip üküş yıl ay çarihuş-- …
Mai.Tek.101.35–40 … ı emitmiş kamıtmış yol / / - ... kışlıḳ aşlıḳ kaznaḳları alku kurunlug kap kara tütün toḳımış belgürtir ... t- ... -me bu üdteki titig topraḳ üze itmiş ka …
Mai.Tek.105.29–32 ... ötrü ol ögüz suvı ... ayur ... kap kara teŋri ... oŋaru -yu kı / / ıyu / / - ... sanınça b / - ...
Mai.Tek.113.08–11 kara bulıt ... tütünüg üre yarlıḳar ... tümen nayut sanınça ... körklüg kiçig . …

IB Irk Bitig

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 3 (a)ltun k(a)n(a)tl(ı)g t(a)l(ı)m k(a)ra kuş m(ė)n. t(a)n(ı)m tüsi / t(a)kı tükėm(ė)zk(ė)n t(a)luyda y(a)t(ı)p(a)n …
IB 43 tog(a)n ügüz kuşı kuşl(a)yu b(a)rmiş. utru t(a)l(ı)m k(a)ra / kuş kopup(a)n b(a)rmiş tėr.
IB 51 t(a)lı)m k(a)ra kuş m(ė)n. y(a)ş(ı)l k(a)ya y(a)yl(a)g(ı)m, kızıl / k(a)ya kışl(a)g(ı)m ol …
IB 53 boz bulıt yorıdı, bodun üzė y(a)gdı. k(a)ra bulıt yorıdı, k(a)- / m(a)g üzė y(a)gdı. t(a)rıg bişdi, y(a)ş ot ündi, yıl …
IB 63 … )k süsi (a)bka ünmiş. s(a)gır içrė (ė)lik kėyik kirmiş. (ė)l(i)gin tutmiş. k(a)ra k(a)m(a)g süsi ögir(ė)r tėr.

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 30/57b1–2 58 ḳaçan sewünçi bėrilse biregüke tişi birle bolur anıŋ yüzi ḳap ḳara ol öwke birle
Ku. T. 35/12b1 60 ḳopmaḳ küninde körgey sen anlamı kim yalġan aydılar taŋrı üze: yüzleri ḳara ermez mü tamuġ içinde turġu yer boynaġularḳa
Ku. T. 36/42b3 … bėrilse olarda biri anıŋ birle kim urdı rahmanḳa bir mesel söz: bolur yüzi ḳara ol öwkelig bolur
Ku. T. 36/87b1–2 54 mundaġuḳ cüftlendürġay-miz ḳara közlüg kėŋ közlüg uraġutlar birle

T Tunyukuk Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 7 … l(ü)rti: b(i)lg(e)si : ç(a)b(ı)şi / : b(e)n ök (e)rt(i)m : çoġ(a)y ḳuzin : ḳ(a)ra ḳum(u)ġ : ol(u)rur: (e)rt(i)- / m(i)z
T 51 ḳıız(ı)l ḳ(a)n(ı)m : tök(ü)ti: ḳ(a)ra t(e)r(i)m : yü- / g(ü)rt[i]: (i)ş(i)g küç(ü)g : b(ė)rt(i)m ök : uz(u)n y(e …

Man Manichaica I-III

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 171-174–225 … )ruk küçlüg freştilern(i)ŋ kongusı arıg turug süzök manistanlar içinte yme [kara b]odunı k[u]tlug ötmiş
TM 282-373–376 yme … … … kögüzi k(a)ra közsüz teglök … … uz az … … … … … … … … … … … … … … ⟦TM 282 (Rückseite) : …

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 207 a II.-52–58 … oŋuz-nuŋ . . ėt-niŋ . . tilkü-nüŋ . . biçin-niŋ . . aḳu--luġ yılan-nıŋ . . ḫara ḫuş-nuŋ . . ḫarġa-nıŋ bu yėti arıġ-sız yėteçi-ler-niŋ ajun-ınta toḳar-ın k …
U II, T. III, M. 225.-12.-5 alḳu T. III M. 225. kiken-inte yılḳı ḳara kiken . . . [inte] ig kem sıḳıs taŋıs ada tuda . . . tolḳaḳ-lar -ınta .. a …

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 17–24 … i monçuḳ satıġsız erdniler tilegeli . . taluy ögüzke kirser taluy içinteki ḳara yėl kėlip kemisin toḳıp yekler ergüsi otruġlarınta ölüm yėrke tėgürser . . …
KİP 141–144 birök teŋriler yekler lular gantarlar gintirviler asurlar talım ḳara ḳuşlar maḥuruklar kişili kişi ermezliler körkin körü ḳurtulġu tınlıġlar er …

O Ongin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
O 9 ḳam[ıl] balıḳ(k)a tegdim ḳunladım altım süsi kelti ḳar(a)s(i)n y(ı)gdım begi ḳaçdı

KT Kül Tigin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT D 8–9 … m(i)ş t(a)bġ(a)ç : ḳ(a)ġ(a)nḳa : ėlin : törüsin : (a)lı berm(i)ş : türük : ḳ(a)ra ḳ(a)m(a)g : bod(u)n : (a)nça tėm(i)ş :

Aynı gövdeden maddeler

“kara” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).