İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

özin

111
geçiş
41,1
milyonda
2.952.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
14
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Huastuanift1987,2
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)4184,7
Abhidharma (Shogaito)16402,7
Manichaica I-III41.942,7
Uigurica I-IV3475,3
TT I-X2784,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Uygurca tövbe duası (Zieme)13.311,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig70951,5
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı130,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
Huast D 0,00
Mait D 0,45
Abh D 0,56
Man D 0,24
U D 0,29
TT D 0,33
ShoR D 0,29
Tövbe —
KuT D 0,00
KB D 0,85
DLT D 0,29
AH D 0,00
DK D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: özin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tutġuçı112211,4010,573,31146,1
er226979,806,584,64158,5
keḍ71679,696,992,6254,3
emgetür399,689,981,7336,7
üzüp3109,679,831,7335,9
küḍezgü3199,568,911,7331,6
munıŋ3209,558,831,7331,2
küḍezse3219,548,761,7330,9
kntü3239,528,631,7330,3
tutsa61579,526,862,4345,4
hava3289,478,351,7329,1
sewinçin3449,317,691,7226,2
ḳul41009,286,931,9830,6
isig3529,247,451,7225,2
baġırsaḳ41249,126,621,9828,9
sözin3938,916,621,7121,7
eşitgil52398,875,992,2031,8
kişike31408,616,021,7119,2
turup31768,425,691,7017,9
ḳıldı42788,405,451,9522,5
dünya42958,335,361,9522,0
ḳılsa31948,335,551,7017,3
biliglig32548,075,171,6815,7
hem79057,824,552,5330,9
az33457,754,721,6713,9
bilge45697,594,421,9116,9
kör35967,123,941,6210,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“özin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (111) →
Abh 866–869 ḳaltı <öz-in ök turunup> adın(-lar)-tın tuyunmaz üçün azu-ça yme up kent …
ShoR 6.1.2.2/33 … /// //[kişi]-ler inçip ögin bir uçluġ qılıp/// /// [ö]z-in öz-in yme esirgemiş/// ///yk yavlaqlanmış üz-e/// ///l’r-nynk tur …
KB 2764 bor içmez kerek hem özin tutġuçı / özin tutġuçı er ḳutuġ tapġuçı
KB 1124 az eḍgüke tegse unıtur özin / yaşıl kökte üstün yorıtur sözin
KB 48 ḳıyamette körkit tolun teg yüzin / elig tuttaçı ḳıl ilahi özin
KB 4216 ḳalı bulmasa ol ewürgey yüzin / toġup körmedük teg yıratġay özin
KB 3540 bezenip bu dünya özin körkitür / itinmiş kelin teg köŋül yilkitür
KB 3450 taḳı erde yigrek eren ol turur / miŋ arzu bulup bu özin tıḍsa terk
KB 4968 … oġa keldi örlep çıḳardı yüzin / yaruḳ ḳıldı dünya ḳolın hem özin
Huast II Y. 60 a.-21–23 … uġumuzda baru üç aġzın üç köŋülün . . üç elgin .. bir ḳamaġ özin töketi tutmaḳ k(e)rgek erti . .