İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aş

122
geçiş
45,2
milyonda
2.681.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
12
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Sekiz Yükmek3650,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)14646,5
Abhidharma (Shogaito)125,2
Manichaica I-III1485,7
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig801.087,5
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
Sek D 0,29
Mait D 0,61
Abh D 0,00
Man D 0,00
TT D 0,00
ShoR D 0,49
KuT D 0,00
KB D 0,65
AH D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,66

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTSekMaitAbhManTTShoRKuTKBAHDKEÇSToplam
aş131411132801213122
âş···········44

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 14 geçiş  ↔  KB 80 geçiş

benzerlik 0,37

Karşılaştırılan yazılışlar: aş

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
içgü326412,4610,435,65419,5
yigü95910,678,722,9992,4
südlü5710,3110,952,2370,9
suw76810,248,152,6466,0
ton64310,228,592,4460,4
arıġ1118310,217,383,3091,4
yi53110,068,802,2351,9
yiyü4159,909,532,0046,0
körü71419,777,102,6355,4
yise4369,708,261,9938,3
yėgü339,6211,431,7347,6
birgü3189,468,851,7331,3
aġu3249,408,431,7329,5
bügü4899,286,961,9830,8
yig3459,207,531,7225,5
birür3489,187,431,7225,1
yidi3738,986,831,7222,6
keḍ31678,415,631,7017,6
tilese32128,205,291,6916,2
yir32148,195,281,6916,1
az43458,135,001,9420,0
işi32448,075,091,6815,4
dünya32957,884,811,6714,3
üküş34227,504,301,6412,2
kişi59927,203,802,0817,1
etmek35527,193,911,6210,7
ve3147.919-0,59-4,16-29,1686,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (122) →
KB 2549 liw aş tirki kirse körü ıḍsa köz / yaraġsıznı körse anı tıḍsa öz
KB 4577 yoḳ aşı bolur ya ölüg atıŋa / ya ol at bulup aş birür yatıŋa
KB 524 bilişiŋ ne barmu adaş ya ḳadaş / körügli ne barmu yigü içgü aş
KB 2322 uluġluḳ tilese aş içgü üle / uzun yaş tilese bulur aş bile
EÇS IX Y231a … hikmetdir. Ammâ bu ta‘âmlardan mâ‘adâ leyle-i cum‘ada südlü aş ve dibs-i Halîl pâlûdesi bî-imtinân çıkup cemî‘i a‘yân-ı şe …
KB 4664 biregü barır aḳa ündeseler / aş içgü içer yir negü birseler
KB 4765 tonum ḳoy yüŋi tap yigüm arpa aş / tükel boldı dünya maŋa ay ḳadaş
KB 2318 aş içgü tuz etmek yaḍar er atı / aş içgü turur bu tiriglik otı
KB 2846 arıġ bolsa aşçı arıġ aş birür / arıġ bolsa aş suw sewe keḍ yilür
EÇS IX Y140a … mahsûlâtının memdûhu susamı meşhûrdur. Ve bu kal‘ada yufka aş ekmekleri olur (---) (---) ve bir dürme etmeği meşhûr-ı meş …