İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

buz*

83 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
542
geçiş
200,9
milyonda
83
biçim
16
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı14.048,6
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı62.433,1
Irk Bitig21.542,0
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)6277,1
Abhidharma (Shogaito)13327,2
Manichaica I-III2971,3
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)37.109,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)4392,7
Uygurca tövbe duası (Zieme)13.311,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası7183,8
Kutadgu Bilig62842,8
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Dede Korkut Kitabı30924,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi399163,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
KT D 0,33
BK D 0,43
IB D 0,00
Sek D 0,33
Mait D 0,63
Abh D 0,16
Man D 0,33
Sukh —
ShoR D 0,59
Tövbe —
KuT D 0,52
KB D 0,80
DLT D 0,33
DK D 0,82
EÇS D 0,58

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: buz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
pâresi367910,898,155,98354,7
pâresidir17199,969,124,12206,0
temmûz’da191349,856,464,31135,5
deryâsı234409,585,024,65116,9
kar152059,365,513,7986,3
üstünden12749,326,663,4389,0
pâreleri11449,267,283,3092,2
tuna248269,174,184,6394,4
suları143079,084,833,6167,3
mâhı196259,064,244,1376,3
atlarıyla9568,956,642,9766,6
billûr101238,945,663,1059,7
ten101278,945,613,1059,0
âbı361.9898,863,495,47109,5
ölüm91808,674,962,9044,9
deryâsın7238,677,572,6361,9
diyü7598,586,212,6147,3
beglik7838,525,712,6042,3
çıtır648,499,872,4577,2
sökülüp678,489,062,4471,5
vücûdu71018,485,432,5839,5
kesbi71048,475,392,5839,1
donmuş6138,478,172,4459,3
kuban’ı6138,478,172,4459,3
hırmen6218,457,472,4452,1
donup6288,437,062,4348,2
döne6308,436,962,4347,3
geçerken6598,355,982,4138,6
pertâb71678,344,712,5432,5
hayât137878,323,363,2537,3
hevâ61098,245,102,3831,1
ardataçı558,239,282,2364,3
yėrdinçü5188,197,432,2243,1
ötüp5238,187,082,2240,3
vişne5258,176,962,2239,4
temmûzda5368,156,432,2135,4
şiddeti95428,093,372,7125,9
suyu106678,083,222,8226,9
karşu129128,083,033,0429,5
karanlık5868,035,182,1726,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (542) →
Abh 4522–4523 munuŋ bar üçün buzulmaḳ ardamaḳ-lıġ töz-i.
EÇS VIII 192b … i Hudâ sekizinci [gün] haber geldi kim Kızıltaş kal‘ası önü buzlap oluyor dediklerinde cümlemiz hamd [ü] senâ edüp ol ân bâr [ …
EÇS VI 161a Ammâ bu nehr-i Buna ile buz pâresi berrâk ve ak pâk bir âb-ı mürevvakdır kim mâh-ı Temm …
EÇS VIII 192b … resi hâkine düşeli[m] dedikde Yeleşke boğazı ne sudur ve ne buzdur. Adahon boğazı dahi eyledir, deyü haber gelüp cümle askerin …
EÇS VII 187a … le-i Sultâniyye'yi dahi seyr [ü] temâşâ edüp yine Ten nehri buzu üzre kamış yükletdikleri kızaklara binüp tekrâr cânib-i gar …
EÇS VIII 195a … bu boğaza cümle asker-i İslâm gelüp bizim gibi bu boğazdan buz üzre beri Kırım'a geçerken buz bozulup on binden mütecâviz …
EÇS VII 159b–160a … rkmış dud yaprağı tırtıl kurdu şeklinde kol kalınlığı cânlı buzdan kurdlar idi. Başların kırup içinde pâlûze 160a gibi suyun …
EÇS VII 185b … ân u hammâm ve dükkânlar yokdur. Lâkin nehr-i Ten kenârında buz mahzenleri çokdur. Şiddet-i şitâda nehr-i Ten'den beyâz bil …
EÇS V 37a … eti bile te’sîr etmeyüp âteşden çıkarup elimize aldık. Gûyâ buz pâre gibi idi. Niçe şey’leri Paşa'ya verüp ol dahi Âsitâne' …
EÇS VII 183a Andan yine kalkup nehr-i Ten kenârınca cânib-i garba kar ve buz azâbların çekerek ol gün gidüp,