İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

iş

586
geçiş
217,2
milyonda
513.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
14
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı1841,0
Huastuanift21.974,3
Sekiz Yükmek71.518,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)14646,5
Abhidharma (Shogaito)15377,5
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X103.924,6
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)6589,1
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası29761,3
Kutadgu Bilig1692.297,3
Atebetü’l-Hakâyık72.538,1
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi318129,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
Huast D 0,33
Sek D 0,52
Mait D 0,81
Abh D 0,49
Man D 0,00
U D 0,00
TT D 0,53
ShoR D 0,17
KuT D 0,79
KB D 0,86
AH D 0,57
DK D 0,63
EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimŞUHuastSekMaitAbhManUTTShoRKuTKBAHDKEÇSToplam
iş1271415111062916976318586
îş·············22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: iş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 14 geçiş  ↔  KuT 29 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: iş

Sek 7 geçiş  ↔  KuT 29 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: iş

Sek 7 geçiş  ↔  AH 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: iş

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
erleri567511,448,757,47627,6
görmüş408610,938,066,30390,1
sulha379310,807,846,06345,8
erlerine333410,779,135,73410,7
muğâyir335410,728,465,73347,6
erleriyle15159,689,173,87190,7
eḍgü296879,544,605,16130,7
tuş11379,187,423,3094,9
ḳılsa131949,095,273,5170,5
işden10199,088,243,15100,9
küdük998,959,172,99114,4
erlerin9108,959,022,99107,9
mugâyir9248,927,752,9982,7
sâ’ir221.0298,803,624,3170,5
bilir112778,714,513,1748,2
görmemiş8458,706,682,8059,7
geçdi8728,646,002,7851,7
ḳıl91928,574,752,8942,4
müşâvere81848,414,652,7236,5
türlüg104468,313,692,9232,9
işi82448,304,242,6832,1
it6388,306,512,4243,2
beḍük6478,286,202,4240,5
bilig104728,273,612,9031,9
ihtiyârları6678,235,692,4036,1
bilse6688,235,672,4035,9
ötrü93978,233,712,7729,8
körklüg61018,165,102,3831,1
yawuz61068,155,032,3730,5
işke61208,124,852,3629,0
umûrdîde5458,026,002,2032,3
kârda5867,935,062,1725,7
yarar62347,913,882,2821,3
kün85317,873,122,5020,5
uluġ73987,863,342,3819,9
asġı51187,864,612,1422,6
uḳuş51237,854,552,1422,1
kişi119927,842,672,8022,3
zuhûr51497,804,272,1220,3
erlerinden447,809,172,0050,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (586) →
TT II Y 36.15-72–76 … leşir [.] ed twar saçılur . yala yaŋaru ökliyür [.] oġramış iş bütmez edikmez . ḳılmış ḳılınç sıġmaz yaḳmaz .
Mait kim yėme adın kişiniŋ tapıġın uduġın alıp iş bütür--meserler bütmiş işig artatġuçı--lar.. bu munça türlü …
EÇS IX Y127a … m yerken oba sâhiblerinden on dâne ihtiyâr Türkmân babaları iş görmüş ataları gelüp selâm verdiler. Aleyke alup yer göster …
EÇS V 70b … sekbân ve sarıca bölükbaşıları ve sâ’ir melâ‘în ve müfsidîn iş erleri hemân huzûr-ı Hasan Paşa'ya bi'l-muvâcehe gelüp gûnâ …
KB 2272 iḍi ök uluġ iş bu sü başlamaḳ / çerig tüzmeki hem yaġını sımaḳ
KuT T. 36/75a3 4 anıŋ içinde aḍrılur ḳamuġ üstüvar iş
EÇS V 142b … le müşâvereler edüp cümle nehb u gâret olan diyârlara yarar iş bilür pirbelik, ya‘nî kulağızlık edüp her lisândan bilür âd …
EÇS I 72a "Be-meded hünkâr, hemân Allâh duta yohsa iş işden geçdi" deyü feryâd ede gördüm. Yine hakîri gürz gibi …
KB 4194 isiz iş tutunma yıraḳ tur teze / isiz iş azıtur sini yol üze
EÇS VII 23b–24a … elâ bu bizi bozan Nemse küffârları ibtidâ sulha muğâyir bir iş edüp Budin eyâletinde Hamzabeğ ve Erçin ve Penteli ve Val v …