İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sekiz

1.873
geçiş
694,1
milyonda
117.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
13
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Bilge Kagan Yazıtı2811,0
Şine Usu Yazıtı54.205,2
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Sekiz Yükmek183.905,4
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)1064.894,9
Abhidharma (Shogaito)24604,0
Uigurica I-IV101.584,3
TT I-X2784,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)111.080,0
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig340,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.688689,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
BK D 0,33
ŞU —
KİP D 0,00
Sek D 0,51
Mait D 0,79
Abh D 0,76
U D 0,48
TT D 0,33
ShoR D 0,43
KuT D 0,33
KB D 0,49
EÇS D 0,93

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇBKŞUKİPSekMaitAbhUTTShoRKuTKBEÇSToplam
sekiz1251181062410211231.6881.873
seḳız·2···········2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sekiz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

ŞU 5 geçiş  ↔  U 10 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: sekiz

ŞU 5 geçiş  ↔  Sek 18 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: sekiz

ŞU 5 geçiş  ↔  Abh 24 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: sekiz

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
on2905.47710,343,2515,24805,8
tümen7423810,175,818,45475,8
yüz48912.27210,152,8419,031.112,4
mıŋ57859,906,927,49484,8
aded3109.0469,862,6314,75621,0
adımdır697859,733,987,78257,6
bin36612.2679,732,4315,57648,4
kırk1242.9949,712,909,64288,3
tört553049,695,037,19286,8
yedi1404.8539,412,389,55238,8
cirmi446009,193,726,13148,7
yigirmi722.5479,062,356,82120,2
rûzgârdan31519,046,775,52254,0
otuz417738,993,265,73113,5
adım377318,863,195,4299,2
mîl334818,843,635,28107,3
cümle30821.1978,771,3910,84216,1
mahalle401.1388,772,665,3381,3
kâmil441.4468,762,455,4278,7
seksen379468,752,825,2282,1
dâ’irenmâdâr325908,733,295,0889,9
emîn293998,713,714,9797,5
altmış339428,592,664,8366,9
dörd462.0618,582,015,0959,5
asker441.9058,582,065,0459,3
nefer296898,532,924,6768,1
sâ‘atde452.2398,491,864,8551,2
pâre422.3148,361,714,5041,6
pâdişâhlık19418,356,384,31141,0
kîse291.1888,282,144,1641,5
elli432.7458,251,504,2334,0
yerde321.6048,241,854,0836,0
tokuz214718,203,014,0151,5
yetmiş372.2758,191,554,0131,1
sütûnı171338,124,523,9476,2
altı382.7508,071,323,6924,1
türlüg194468,072,943,7945,0
mihrâbdır194668,062,883,7743,5
sütûn161148,044,663,8474,8
sâ‘at322.1978,011,393,5022,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“sekiz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.873) →
EÇS X Y197b–Y198a … sekiz aded kuşak tâbûtları kim üzerlerinde Ka‘be-i şerîfin sekiz parça kuşaklardır, ve Hazret-i İbrâhîm makâmı dahi bir çâr- …
EÇS V 117b … nmuşdur, ammâ paşasının taraf-ı pâdişâhîden hâss-ı hümâyûnu sekiz yüz altı bin yedi yüz doksan akçedir. On bir yerde hâs voyv …
EÇS IX Y168b Taraf-ı pâdişâhîden vezîrinin hâss-ı hümâyûnu sekiz yük on yedi bin yedi yüz altmış akçedir.
EÇS V 63b–64a … müjdesin götürürken Melek Ahmed Paşa lalan tarafından kırk sekiz bin asker imdâd ile kapucubaşı ma‘an gelüp ceng-i azîmde bu …
EÇS V 40b … mdir kim cümle iki bin aded tahta ve saz örtülü evlerdir ve sekiz yüz kadar dükkânlar ve on iki aded çanlı mükellef kenîseler …
EÇS V 142b … p cümle asâkir-i İslâm'ı vatan-ı aslîlerine gönderüp, ancak sekiz bin aded güzîde kendü askeriyle sahrâ-yı Köprez'de zevk [u] …
EÇS II 346a Ve bu Lâdik'in cenûbunda Amasiyye sekiz sâ‘atdir. Ve cânib-i şarkîsinde Nîkhisâr ara yatıdır. Ve Ka …
EÇS X Y21a … (---) oğlan oğlın edüp lakabına el-Melik el-Mansûr dediler. Sekiz ay melik olup Abbâsiyye (---) Aybeğ et-Türkmânî zamânında H …
EÇS VIII 325a–325b … di aded ma‘mûr askerli kal‘alar kalmışdır. Ve cümle iki bin sekiz yüz aded küheylân atlar kalmışdır. Ve cümle yetmiş bin katı …
Mait … güsin ėnmegüsin utġuraḳ uḳa yarlıḳar erdi (taḳı) yėme titıḳ sekiz biliglig (üze) tömke biligliglerig utġur(atı) uḳa yarlıḳar …