İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yala*

420
geçiş
155,7
milyonda
90
biçim
14
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Irk Bitig1771,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra52.809,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)572.632,2
Abhidharma (Shogaito)5125,8
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV81.267,4
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası1864.882,8
Kutadgu Bilig36489,4
Dede Korkut Kitabı23709,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9137,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,29
IB D 0,00
KİP D 0,46
Mait D 0,77
Abh D 0,32
Man D 0,00
U D 0,55
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,82
KB D 0,51
DK D 0,45
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yalawaç) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 16 geçiş  ↔  KB 26 geçiş

benzerlik 0,04

Karşılaştırılan yazılışlar: yalawaç

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
taŋrıḳa4715911,387,896,83436,6
hem6790510,695,898,05421,9
boyun189410,167,264,22149,3
taŋrı409099,955,146,15209,6
ḫilaf13349,878,263,59128,8
taŋrınıŋ131029,676,683,5796,3
ajunınta10329,507,973,1594,1
olarḳa173729,465,204,0190,2
teŋri163619,395,153,8984,0
oğlı111539,305,853,2668,4
çınoḳ9709,236,692,9766,9
keldi101509,175,743,1060,7
sizke112239,135,313,2360,1
ḳılsa101949,065,373,0955,5
ıḍtı7578,916,622,6251,3
eger113308,914,743,1951,5
belgülüg92018,895,172,9247,4
yaltaçuḳ678,859,432,4574,5
yalġan7798,846,152,6146,5
ıḍtımız6378,757,022,4347,5
üstün6398,746,952,4346,9
altın6438,736,812,4345,6
kiḍin71378,695,362,5838,7
ḳıldımız6718,656,082,4139,3
cıldırak578,589,162,2358,5
suŋlar578,589,162,2358,5
suŋ588,588,972,2356,3
susa598,588,802,2354,5
örtenür598,588,802,2354,5
meger82908,534,472,7034,5
sėni5578,426,142,2033,1
bitig61778,364,772,3628,3
mu62058,304,552,3526,6
biziŋ51118,275,182,1726,4
sizler84328,273,892,6428,4
örtenü478,268,842,0044,0
bitiŋler488,268,652,0042,4
ıḍur4118,258,191,9939,1
otın4148,247,841,9936,8
olardın51238,245,032,1725,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (420) →
KuT T. 28/64a2 … ḍgü ḳılıŋ ol kim siziŋ ara turur boyun bėriŋler taŋrıḳa hem yalavaçıḳa eger müʾmin erse sizler
Mait üküş yalaŋuḳlarıg özümüz ölürdümüz üküşüg adnaġuḳa ölürgeli aydımız..
KB 2928 birisi yalawaç bitigçi biri / taḳı bir iḍişçi kör aşçı biri
KuT T. 38/62b1 … ġay oḳ ʿazizraḳ andın ḫ˅arraḳın ol taŋrıḳa turur ʿizzet hem yalavaçıŋa hem müʾminlerḳa ança bar iki yüzlügler bilmezler
KuT T. 37/48a2 29 taŋrınıŋ yalavaçı anlar kim anıŋ birle [ḳatıġraḳ turur] kafirler üze rahimler …
KuT T. 25/11b2 … salla’llahu ve sellem meger yalavaç çın-oḳ keçti anda öŋdin yalavaçlar eger ölse azu öldürülse yanġay erdiŋiz [mü] kiḍinleriŋiz üz …
Abh 262 kim bulsar yalaŋuḳ-lı tŋri-lig ulatı alḳu tüz-ün tüşüg.
KuT T. 27/2b1 … ları birle biz öldürdümiz mesih meryem oġlı ᶜİsini taŋrınıŋ yalavaçı öldürmediler anı asmadılar anı ançası bar oḫşatıldı olarḳa …
EÇS V 29b … olduk, zîrâ paşa mukaddemâ vâkı‘asında bizim Kazak kanların yaladığımız meğer mecrûh olmamıza işâret imiş. Hamd-i Hudâ mecrûh-ı seh …
KuT T. 36/38b1 7 kelmez olarḳa yalavaç meger kim erdiler aŋar füsus tutuġlılar