Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
9 Türkçe karşılık · 25 madde
birbirine 2
birbirine olmak 1
- boluş- fiil UygurKarahanlıBirbirine olmak, birlikte olmak
birbirine girmek 1
- bulġaş- fiil UygurKarahanlıKarışmak, birbirine girmek
birbirine ısınmak 1
- isiş- fiil UygurBirbirine ısınmak, bağlanmak
birbirine bağlamak 1
- ilinişdür- fiil UygurBirbirine bağlamak, birbirine ilintilemek
birbirine dolanmak 1
- ewriş- fiil KarahanlıBirlikte dönmek, birbirine dolanmak
birbirine karışmak 1
- bulġalış- fiil Uygurbirbirine karışmak
birbirine arka olmak 1
- arḳaş- fiil KarahanlıBirbirine arka olmak, destek olmak
birbirine ilintilemek 1
- ilinişdür- fiil UygurBirbirine bağlamak, birbirine ilintilemek
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “birbirine” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- alışsız sıfat Uyguralışverişi olmayan birbiriyle ilgisiz birbirinden bağımsız birbirine karışmaz birbiriyle hiçbir alışverişi olmaz…
- amarı sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …mi kimi birbiri birbirinizin üzerine birbirlerine akrabalar birbirine daha layıktır…
- basut isim UygurKarahanlı…stek ondan gelir bana yardım et hükümdardan yardım isterler birbirine güç ve destek donanım ve destek olmak için…
- beg isim OrhonUygurKarahanlı…oylu yönetici türk beyleri halkı bunu işitin beylerle halkı birbirine düşürdüğün için yerin ağırlığı dağ halkın ağırlığı beydir beylerin beyini yan…
- bėriş isim UygurKarahanlı2. anlam: …rşılıksız birbirini çelmeyen amacıyla bütünüyle uyumlu olur birbirine karşıt olmaz…
- dalı Karahanlı…ünyanın karşıtlığını anlatan beyitte dinin ı ile dünyanın ı birbirine karşıttır ikisi yaklaşmaz yolları ayrıdır dal kol’ ya da yol’ anlamı beklenir…
- dost isim Karahanlı…sizden kim onları dost edinirse o onlardandır o gün dostlar birbirine düşmandır ancak sakınanlar hariç düşman bir de olsa zararı bin dir dostun bin…
- eçi isim OrhonUygur…kardeşi ağabeyi gibi yaratılmamış küçük ve büyük kardeşleri birbirine düşürdüğü için…
- fısḳ isim Karahanlı…ısk sesi gece uyutmaz imandan sonra fısk adı ne kötüdür siz birbirine aykırı bir söz içindesiniz…
- ikinti sayı UygurKarahanlı2. anlam: birbiri ne bilgelik ile bilgisizlik özleri bakımından birbirine karşıttır akraba cariye köle birbirine karışır birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayı…
- ini isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ardeş bütün küçük büyük kardeşler küçük ve büyük kardeşleri birbirine düşürdüğü için huast kardeşli kardeşlerle birlikte bk…
- irpek isim Uygurpençe tırnak bazıları alevli pençeleriyle birbirine pençe atarak gelirler pençeleriyle pençeleyerek…
- alḳaş- fiil Karahanlıbirbirini yok etmeye çalışmak karşılıklı çarpışmak birbirine saldırır şaşırmadan ok atar…
- alḳış- fiil Karahanlı…ışlamak yiğitler birbirini içtenlikle över güç birliği edip birbirine arka olur…
- irpeş- fiil Uygurbirbirini pençelemek pençeleşmek birbirine pençeyle pençeleşerek gelirler mait…
- işen- fiil Karahanlıgüvenmek birine bırakmak bir işi iki kişiye söyleme birbirine güvenilir iş yapılmadan kalır…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.