Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
2 Türkçe karşılık · 17 madde
dünyaya 1
- ajunlug isim UygurKarahanlıDünyaya, varoluşa ait
dünyaya bağlanmak 1
- amraş- fiil UygurBirbirini sevmek; dünyaya bağlanmak; karşılıklı ısınma ve sevme, dünya bağları
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “dünyaya” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ajunluḳ isim Karahanlıdünyalık iki dünyaya yarar sağlayan şey iki dünyada yararlı olacak söz ey iki dünya için iyi talihli…
- anakam isim Uygurbudist bir daha dünyaya dönmeyecek olan ermiş anāgāmin bir kez dönecek olanlara hiç dönmeyecek olanlara yükünürüm…
- apa isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: kb’de ilk ata âdem ilk ata dünyaya indiğinden beri âdem ile havva…
- bela isim Karahanlıbela sıkıntı felaket dünyaya beladır halka felakettir burada her şey bela mihnet ve yıkımdır tanrı dilerse ondan belayı uzaklaştırır bela gelirse sa…
- gile isim Karahanlıgıla şikâyet sızlanma niçin bu dünyaya şikâyet ediyorsun…
- ḫata isim UygurKarahanlı…lış ya da günah işlerse hükümdar da yanlış olanı bağışlasın dünyaya gönül bağlamanı yanlışların başı bil…
- ḫava özel ad Karahanlıhavva ilk kadın âdem ile havva âdem ile havva dünyaya inip dünyada soylarını yaydılar…
- hünėr isim Karahanlı…ceri hüner ile devletin birleşmesi bulunmaz bu hüner sahibi dünyaya ne suç işledi…
- iye Uygur…ü eğip bādarī brahman şöyle dedi maitreya bodisatva aşağıya dünyaya iner sek sürekli bastırıp gözetip koruyarak…
- çaw isim Karahanlı…lur ün ve ad dilerse tuz ekmek yedirsin birinin ünü şöhreti dünyaya ulaşır dünyada ünü yayıldı konuğa saygı göster ünün halka yayılsın…
- awın- fiil Karahanlı2. anlam: aldanmak kapılmak gönül vermek bu dünyaya aldanma gönlümü verip bu dünyaya aldandım dünyayı yöneten oyuna dalarsa geçici mutluluğa kapılıp…
- basıt- fiil OrhonUygurKarahanlı… ağırdan alırsan yenik düşersin gevşekliğim yüzünden geçici dünyaya yenik düştüm yabancıya yenik düşer…
- ert- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …e gelip geçici bedenimiz geçip gidince aramızdan geçip öbür dünyaya gitmiş…
- in- fiil OrhonUygurKarahanlı…karsa o kar bütün kış yağar dlt dağdakiler inip toplanıp kt dünyaya inerler kut ikiniz de oradan inin melekler rabbinin buyruğu olmadan inmeyiz hua…
- isin- fiil UygurKarahanlı2. anlam: …önlü iyilik bulup ısınırsa hizmetkâr ısınır sadık olur shor dünyaya bağlanma ve sevgi dünyadakine ısınıp bağlanarak istemeyi…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.