Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
3 Türkçe karşılık · 13 madde
kibir 1
- boynaġuluḳ isim Karahanlıkibir, azgınlık, isyan
kibirli 1
- boynaġu sıfat Karahanlızorba, kibirli, âsi
kibirlenmek 1
- boyna- fiil KarahanlıKibirlenmek, baş kaldırmak; nazlanmak
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “kibir” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- asil sıfat Karahanlısoylu asil kibirli ben soyluyum’ derse…
- az sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …isizlikle birlikte anılır tutku işi yüzünden tutkulu öfkeli kibirli tutku yüzünden ya da öfke yüzünden tutku öfke bilgisizlik…
- bat zarf OrhonUygurKarahanlıçabuk tez kibirli yiğit atını sıçratıp orduyu çabuk sürerse kılıcı kırılır parçalanır hiçbir hızlı zarar veremez…
- biligsiz sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …izlik avidyā bilgisizlik sönerse oluşumlar söner tutku öfke kibir bilgisizlik…
- eger bağlaç Karahanlı… dileseydik gözlerini silerdik eğer gitmezsen gönlü kırılır kibirli kişi ben soyluyum’ derse…
- erdem isim OrhonUygurKarahanlı…layış verdi insan bu erdemle dileğine erer erdem iste öğren kibirli olma yiğitliği ve erdemi için yedi türlü erdemden sonra her biriniz hünerinizi …
- erdemsiz sıfat Karahanlıerdemsiz hünersiz erdem iste öğren kibirlenme erdemsiz övünürse utanılmayacak yerde utanır…
- ‘arlan- fiil Karahanlıar etmek kibirle çekinmek kim o’na kulluktan ar ederse ar edip büyüklenenler…
- azıt- fiil UygurKarahanlı… çıkarmak saptırmak yanıltmak sizden birçok insanı saptırdı kibir doğruluk yolunu şaşırtır aklını ve gönlünü saptırıp beylerin beyini yanılttı canl…
- esür- fiil UygurKarahanlı2. anlam: mecazen mest olmak kendinden geçmek büyüklüğe mest olup kim kibirlenirse ey zarif kişi bu beylikle esrime tanrısal mutluluğa mest olup boş vakit geç…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.