Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
4 Türkçe karşılık · 14 madde
merhamet 1
- baġırsaḳlıḳ isim KarahanlıŞefkat, merhamet, iyilikseverlik
merhametli 1
- baġırsaḳ sıfat KarahanlıŞefkatli, merhametli, esirgeyici
merhametsiz 1
- baġırsız sıfat KarahanlıŞefkatsiz, merhametsiz, yürekten bağlı olmayan
merhamet etmek 3
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “merhamet” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḳı sıfat UygurKarahanlıcömert eli açık hayalı merhametli cömert eli açık çok cömert ol cömert canlılar azdır cömert gönül…
- asıġçı sıfat Karahanlıyarar gözeten kazanç peşinde koşan beyine yararlı merhametli olanı tanı kazanç peşindeki tüccar alışverişle durulmaz…
- baḫşişlıġ sıfat Karahanlı…ütfu bol çok bağışlayan tanrı sıfatı çok bağışlayan sürekli merhamet eden tanrı’nın adıyla…
- ėkişiksiz sıfat Uygurikircimsiz sarsılmaz şüphesiz sarsılmaz azimli merhametli gönüllü bütün işleri başarır…
- iḍilik isim Karahanlı…en rabbimsin kulun adı kuldur sen rabbimsin soylusun rablık merhamet et…
- ilig isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ük krallar görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa büyük kral merhametli babamız iyi işli kralımız…
- inçsiz sıfat Uygurhuzursuz tedirgin acıyan merhametli gönlü yüzünden huzursuz olurdu bu huzursuzluktan tt…
- bügülen- fiil Uygur…n erdemini mucizesini kutsallığını işitirse mucize gösterir merhametli gözüyle bakıp…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.