Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
1 Türkçe karşılık · 23 madde
yalnız 4
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “yalnız” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- abıp Uyguryalnız bir kez geçen büyük olasılıkla akıp yerine yazılmış biçim gözlerinden burnundan kan akıp çıktı…
- analıḳ sıfat Karahanlıanası olan babası olan babasız yalnız kalır anası olan anasız öksüz olur…
- atasız sıfat Karahanlıbabasız yetim babası olan babasız yalnız kalır yetim kızlar…
- açani Uyguryalnız bir kez geçen anlamı bağlamdan kesinleşmeyen biçim sarayından inip atların çektiği altın arabada…
- baġırsaḳ sıfat Karahanlı…iyi kişi halka şefkatli olur bütün canlılara şefkatli gönül yalnız kendini gözeten şefkatli değildir rabbiniz şefkatli sürekli merhamet edendir…
- baġırsız sıfat Karahanlı…en bağlı olmayan şefkatsiz kişi oğul da olsa yarar getirmez yalnız kendi yararını isteyen merhametsiz olur gönlümü merhametsize nasıl bağlayayım…
- bölük isim Uygurbölüm kısım neden yalnızca âlemler bölümü’ diye söyleyip on iki bölüm öğreti on beşinci bölüm…
- cebre’il özel ad Karahanlı…i kur’an çevirisinde kıyamet günündeki korkunç çığlık sayha yalnızca bir kez cebrail’in sesi oldu onlar hemen sönüvermişlerdi onları yakalayacak bi…
- ersig sıfat Karahanlı…ı açık yiğit kişi kılıç alıp çalışsa ey yiğit kahraman beni yalnız bırakma ey yiğit cömert zorbanın başını kes dördüncüsü o yiğit kahraman ali’dir…
- ḫilesiz sıfat Karahanlıçaresiz önlenemez her şeyin çaresi vardır yalnız ölümün çaresi yoktur…
- im isim Uygurçince 音 ses yalnız avalokiteśvara’nın çince adında guanshiyin dünyanın sesini duyan’ çincede guanshiyin denir kim guanshiyin bodisatvaya hizmet ve s…
- inlep Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi mait kendimiz yalnız yedik…
- çare isim Karahanlı…yolu çoğu kez ile her şeyin bir hilesi düzeni çaresi vardır yalnız ölümün çaresi yoktur hükümdar dedi artık benim için çare yok ey hükümdar sana as…
- aŋan- fiil Uygurkendine mal etmek sahiplenmek topluluğun evlerini yalnız kendimize mal ettik üzerlerinde hak iddia ettik topluluğun kaplarını malını sahiplenip kull…
- eymen- fiil UygurKarahanlı…korkmak bugün değişik bir tavır görüyorum ondan çekiniyorum yalnızlığından çekiniyorum özrümü söylesem de çekinerek kendin saygıyla dur öğüt sözü d…
- eŋid- fiil Uygur…de eğilmek başını eğip saygı göstermek hep ile ikileme önce yalnız yükünmek eğilmek burada yükünmek eğilmek baş eğmek demektir dilin eylemiyle eğil…
- fermanlan- fiil Karahanlı…ekle emrolundum âlemlerin rabbine teslim olmakla emrolundum yalnız kendinden sorumlusun…
- irik- fiil Karahanlısıkılmak bunalmak usanmak hükümdar bir gün yalnız oturup evini boşalttı canı sıkıldı talih ne kadar dönektir çabuk usanırsa kaçar gönül verdimse de …
- çölük- fiil Karahanlı…iil dlt ölüm ağıtı nefesi söndü adamı atı boyun eğdi eşi de yalnız kimsesiz kaldı…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.