İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bilge sıfat

615 geçiş 20 biçim 21 eser AbhMaitKBShoRTSekUDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bilge, bilgili, akıllı: “biligsiz otın sen ay bilge ḳuta” ey bilge, bilgisizin derdine sen deva ol; “anıŋ ara bir bilge kişi” onların arasında bilge bir kişi; “bilge tunyuḳuḳ ben özüm” ben kendim Bilge Tunyukuk; “türük bilge ḳaġan” Türk Bilge Kağan; “bilgelerke” bilgelere. Tanıklar: KTBKT2KİPKB
  2. “bilge bilig” bilgelik (prajñā): “ormaġlıġ bilge biliglig” olgun bilgelikli; “bir bilge biligin kutrulmış” bilgelikle kurtulmuş; “tükel bilge” her şeyi bilen (Buda’nın sanı): “tükel bilge biliglig tŋri tŋrisi burḫan” her şeyi bilen tanrılar tanrısı Buda. Tanıklar: HuastKİPSek3Mait3Abh3ManUSukhShoRKB

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bilge — yalın hâliyle 569 kez

Çekimli biçimler (19):

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II S-3–5 … rkin kötgürü-ler : ḳaldı yaşın yaltrıḳın teg taḳı tor osuġluġ ḳorḳınçsız : bilge biliglig torın tuz:aḳın alḳu buz:mış erür:ler:
T II S-39–49 … ulatı burḫan ḳutın utun niz:vanı-lıġ üç aġu köŋülerin yarut[ay]ın [tn]grim bilge bilig köz:lerin açayın t[ŋ]rim [b]ilig -siz : bilig yumurtġasın b[. . .] [ …
T II S-50–60 –larıŋa [ . . . -lar turur [ . . . ol nom [ . . . bilge bilig [ . . . bo[l]ġay ḳ[. . . kim ol [ . . . [. . . ] [. . . [. . . ] [. …

Aynı gövdeden maddeler

“bilge” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).