ShoR sözlüğü · madde
er isim
Tanım
- Er, erkek; adam, kişi: “bilig bilse ötrü yırar erde ig” (insan) bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır; “ögü bilmez erke ögüt ögretür” akıl bilmeyene öğüt öğretir; “ḳuş ḳanatın er atın” kuş kanadıyla, er atıyla (yükselir); “bėg ėr yuntıŋaru barmiş” bey adam atına doğru gitmiş. Tanıklar: IBDLTAH
- Asker, savaşçı; yiğit: “süŋüşde tutup on er ıdtım” savaşta tutup on asker gönderdim; “ḳuşu totoḳ birle süŋüşmiş erin ḳop ölürmiş” Kuşu Tutuk ile savaşmış, askerlerini hep öldürmüş; “ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er” erdemli yiğit herkese yarar. Tanıklar: ŞUKB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
erte/ėrte (sabah) N:erte maddesine, erkeki N:erkek maddesine taşındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): er — yalın hâliyle 709 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- er 697 (KB, EÇS, DK, AH) · ėr 12 (IB, U)
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (8) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.2.V /4 | … yu /// -lry ’yl/// [e] d [gü öglilerke tuş]up ///////// qutın bolġuluq ärs | [er] | /// köni tüz t[uyma]q burḫan /// öritü-ü tegi [n-///] [qut qolunu küsüş kü … |
| Sho.Rosia 2.2.5.V /1–6 | … ı : bilge bilig : çḫşaptqa tükellig edgün barmış yértinçüg uqmış üzeliksiz | er | : tosın erenlerig turulturdaçı teŋrilerniŋ yalŋuqlarnıŋ baḫşısı burḫan atı … |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … ke yul yuulaq [-qa] tükellig arıġ körkle [arıġ]lıq semeklikig anı körüp ol | [er]niŋ | montaġ saqınçı bolsar kim inçip [élig begke] men barıp monı élig [begke] e … |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … m inçip [élig begke] men barıp monı élig [begke] eşidtüreyin tép : ötrü ol | [er | élig] begke barıp eşidtürser ötrü ol er élig begke barıp eşidtürser kim in … |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … [begke] eşidtüreyin tép : ötrü ol [er élig] begke barıp eşidtürser ötrü ol | er | élig begke barıp eşidtürser kim inçip élig beg inçe bilzün |
| Sho.Rosia 6.2.2.3/1 | … r[ilmek üze] 14) /// [汝今Ο]Ο seniŋ amtı tapıŋ mu ol oġul 4) [ıŋın] qız-ıŋın | er-k[e] | /// 15) /// [tıl]taġ-ın tapıŋ ol y[a]qu[rġuluq] /// 5) /// 五聞三十三 16) /// [ … |
| Sho.Rosia 7.2 /237 | bilge biligig uz başlataçı ’ | er | ḳılıp :: |
| Sho.Rosia 8.3 /273–274 | ulaḍı yüz ygrmi yaş-lıġ 人 -lar üdin-te 十六 çıġ 五 tsun ḳamaġ 三 - | er | bodın-ça édiz miŋ ḳaḍa yüz kolḍi 小 化身 -lerig 化 :: |